Starir – Carex

Skrifað um October 12, 2013 · in Flóra · 5,233 Comments

Ósamsett ax á stráenda; karlblóm efst, kvenblóm neðst; fræni 2. Þetta er hnappstör. Ljósm. ÁHB.

Ósamsett ax á stráenda; karlblóm efst, kvenblóm neðst; fræni 2. Þetta er hnappstör. Ljósm. ÁHB.

Starir (Carex L.) heyra til hálfgrasaætt (Cyperaceae) ásamt fjórum öðrum ættkvíslum (Kobresia, Eleocharis, Trichophorum og Eriophorum). Þetta er ein tegundaríkasta kvíslin víðast hvar, en talið er, að tegundir séu á milli 1500 og 2000. Þær vaxa í flestum heimshlutum, en þó fer lítið fyrir þeim í hitabeltum jarðar. Flestar starir vaxa í votlendi, allt frá hálfdeigjum til stöðuvatna, en þó tæplega í dýpra vatni en hálfum metra. Starir eru oft ríkjandi í gróðri, ekki sízt á norðlægum slóðum, í graslendi, skóglendi og á heiðum hátt til fjalla.

Starir eru fjölærar, graskenndar jurtir, sem geta náð um eins metra hæð en eru jafnan mun lægri. Þær eru flestar langlífar, þó að einstaka tegund geti náð að blómgast á fyrsta ári og drepast síðan, eins og gullstör (C. viridula). Starir vaxa upp af jarðstöngli, sem er afar breytilegur. Sumar tegundir vaxa í mjög þéttum þúfum en aðrar mynda jarðrenglur og vaxa í stórum breiðum. Strá eru oftast þrístrend og mergfyllt, en stöku sinnum sívöl. Blöð vaxa bæði frá jarðstöngli og loftstöngli. Blöð eru ýmist flöt (slétt), rennulaga, samanbrotin (V-laga í þverskurði), samanlögð (M-laga í þverskurði), innundin eða burstkennd. Blöð eru sjaldnast breiðari en 20 mm, vísa í þrjár áttir (þríhliðstæð) og greipa um stráið með lokuð slíður. Slíðurhimna er á mótum stöngulblaða og strás. Séu blöð slétt er miðtaug greinileg. Strá og blöð eru stíf og snörp, meðal annars vegna þess, að í frumuveggjum er mikil kísilsýra.

Blaðlögun. A: slétt; B: rennulaga; C: samanlagt; D: samanbrotið; E: innundið. Teikn. ÁHB

Blaðlögun. A: slétt; B: rennulaga; C: samanlagt; D: samanbrotið; E: innundið. Teikn. ÁHB

Blóm stara eru ætíð einkynja og sitja í einu eða fleirum öxum. Í karlblómi eru aðeins þrír fræflar, sem sitja í öxl á himnukenndu stoðblaði (axhlíf). Þar eru engin merki um blómhlífarblöð af neinu tagi, svo að blómin eru algjörlega nakin.

Karlblóm stara. A: blómagraf; B: 3 fræflar í hverju blómi; C: Fræflar og axhlíf. Teikn. ÁHB.

Karlblóm stara. A: blómagraf; B: 3 fræflar í hverju blómi; C: Fræflar og axhlíf. Teikn. ÁHB.

Kvenblómin eru lítið eitt flóknari. Innan við himnukennt stoðblað (axhlíf) er ekki blómið, heldur mjög stuttur hjásproti með eitt blað, háblað, sem veit á móti stráinu. Í blaðöxl þessa blaðs, sem samsvarar blaði á blómlegg annarra einkímblöðunga, situr kvenblómið. Hjá störum hringast þetta blað um sprotann og frævuna. Það myndar flöskulaga hulstur (utriculus) með einu opi efst. Fræni og jafnvel hluti af stíl frævunnar ganga út um þetta op, sem oft gengur fram í mjóan stút og nefnist trjóna. Á nokkrum tegundum, meðal annars línstör, hefur háblaðið ekki náð að vaxa saman í trjónunni og þar er því rifa eða rák. Axhlíf kvenblóma styður því við sprota eða grein og er því ekki sams konar myndun og axhlíf karlblóma, sem styðja beint við blóm.

Kvenblóm stara. A: blómagraf, a, hullstur; B: langskorið kvenblóm, a, hulstur, b, axhelma; C: þverskorið kvenblóm, séð að ofan. Teikn. ÁHB.

Kvenblóm stara. A: blómagraf, a, hullstur; B: langskorið kvenblóm, a, hulstur, b, axhelma; C: þverskorið kvenblóm, séð að ofan. Teikn. ÁHB.

Kvenblómin eru á hinn bóginn eins og karlblómin algjörlega nakin, án nokkurra blómhlífa, þó að þau virðist það ekki við fyrstu sýn. Á flestum störum er ekki hægt að greina, hvort kvenblómin sitji efst á blómskipunarlegg eða eru á hliðarsprotum. Á einni íslenzkri tegund, broddastör, má þó sjá, að grænn broddur vex upp úr hulstrinu við aldinþroskun. Þetta er blómskipunarleggurinn, öðru nafni axhelma, og því eru kvenblóm broddastarar á hliðargreinum.

Eins og áður sagði er frævan umlukt hulstrinu og inni í því þroskast aldinið, sem er hneta.

Þegar á allt er litið er ljóst, að bygging og blóm stara eru ekki mjög margbreytileg. Á hinn bóginn er mikill fjölbreytileiki hvað varðar röðun blóma í blómskipanir. Oft er störum skipt í þrjá hópa eftir gerð blómskipunar. Mikið hefur verið um það rætt, hvort þessi skipting hafi flokkunarfræðilegt gildi. Nokkrir hafa viljað halda því fram og gefið hópunum stöðu sem undirættir, það er Primocarex, Vignea og Eucarex, en það er ekki gert í þessari samantekt. Hópar þessir eru:

Hópur 1. Monostachyae
Til þessa hóps teljast tegundir með eitt ósamsett ax á stráendanum. Í þessu axi eru oftast bæði karlblóm og kvenblóm. Algengast er, að karlblómin séu efst í axinu og kvenblómin neðst. Ein íslenzk tegund, sem ýmist er nefnd tvíbýlisstör eða sérbýlisstör (C. dioica), hefur karlblóm og kvenblóm sitt á hvorum plöntueinstaklingi (sjá síðar). Þá hafa sumar tegunda þessa hóps tvö fræni en aðrar þrjú.
Fræni 2:
Sérbýlisstör (C. dioica)
Hnappstör (C. capitata)
Finnungsstör (C. nardina)
Hagastör (C. pulicaris)
Fræni 3:
Broddastör (C. microglochin)
Móastör (C. rupestris)

Hópur 2. Homostachyae
Í þessum hópi eru tvö eða fleiri öx, sem öll eru eins. Öxin eru legglaus. Á sumum tegundum eru karlblóm efst í hverju smáaxi og kvenblóm þá neðst (basigynous), en á öðrum tegundum snýst þetta við, kvenblómin efst, karlblómin neðst (acrogynous). Fyrir getur komið, að einstakt smáax hafi eingöngu annaðhvort karl- eða kvenblóm. Allar íslenzkar tegundir þessa hóps hafa tvö fræni.
Bjúgstör (C. maritima)
Blátoppastör (C. canescens)
Gljástör – (C. pallescens)
Heiðastör – (C. heleonastes)
Heigulstör (C. glareosa)
Ígulstör (C. echinata)
Kollstör (C. macloviana)
Línstör (C. brunnescens)
Rjúpustör (C. lachenalii)
Safastör (C. diandra)
Skriðstör (C. mackenziei)
Vetrarkvíðastör (C. chordorrhiza)

Hópur 3. Heterostachyae
Í þessum hópi eru tvö eða fleiri öx, en mismunandi. Sum eða öll öxin eru leggjuð og annaðhvort með eintómum karlblómum og eingöngu kvenblómum; í einstaka öxum eru þó bæði karl- og kvenblóm. Innan þessa hóps eru tegundir ýmist með tvö eða þrjú fræni.
Fræni 2
Hvítstör (C. bicolor)
Rauðstör (C. rufina)
Fjallastör (C. norvegica)
Hrísastör (C. adelostoma)
Sótstör (C. atrata)
Fræni 3
Belgjastör (C. panicea)
Dúnhulstrastör (C. pilulifera)
Dvergstör (C. glacialis)
Flóastör (C. limosa)
Flæðastör (C. subspathacea)
Fölvastör (C. livida)
Grástör (C. flacca)
Grænstör (C. demissa)
Gullstör (C. viridula)
Gulstör (C. lyngbyei
Hárleggjastör (C. capillaris)
Hengistör (C. rariflora)
Hrafnastör (C. saxatilis)
Keldustör (C. paupercula)
Marstör (C. ramenskii)
Mýrastör (C. nigra)
Slíðrastör (C. vaginata)
Stinnastör (C. bigelowii)
Tjarnastör (C. rostrata)
Toppastör (C. krausei)
Trjónustör (C. flava)
Vorstör (C. caryophyllea)

Greining á störum
Við greiningu á störum er nauðsynlegt, að eintakið sé með fullþroskuð hulstur. Yfirleitt er ógjörningur að greina starir til tegunda, nema hulstrið sé vel þroskað, því að gerð, lögun og litur þess eru mikilvæg einkenni. Oft eru frænin þá fallin af, en fara má nærri um, hvort þau voru tvö eða þrjú af lögun frævu. Ef fræva er flatvaxin hafa þau sennilega verið tvö, en þrjú, ef hún er belgmikil.
Þegar rætt er um axhlífar er ávallt átt við axhlífar kvenblóma (nema annað sé tekið fram).

Myndin sýnir tvö hulstur, með og án trjónu. Teikn. ÁHB.

Myndin sýnir tvö hulstur, með og án trjónu. Teikn. ÁHB.

Kynblendingar (bastarðar) eru ekki óalgengir meðal stara. Greining þeirra er jafnan erfið. Hafi störin ekki þroskað fræ, eru frævurnar tómar, og er það eitt megineinkenni kynblendinga.

Hér fylgir greiningarlykill. Allar ábendingar um hvað betur má fara, svo og almennar athugasemdir,eru vel þegnar. Lýsingar og myndir af einstöku tegundum munu svo fylgja smám saman í kjölfarið.

 

Greiningarlykill að störum:

1 Ax aðeins eitt, endastætt (ein- eða tvíkynja) …………………… Lykill A
1 Öx tvö eða fleiri ……………………………………………. 2

2 Fræni 2 ………………………………… 3
2 Fræni 3 ………………………………… 4

3 Öx öll eins, legglaus, öll eða flest bæði með karl- og kvenblóm …… Lykill B
3 Öx mismunandi, sum eða öll leggjuð, annaðhvort með karlblóm eða kvenblóm, sum öx með hvoru tveggja ….. Lykill C

4 Oftast ekkert sérstakt karlax; öx tvíkynja eða kvenöx. Öll öx virðast eins ………….. Lykill D
4 Aðskilin karl- og kvenöx, á stundum einnig nokkur tvíkynja öx. Öll öx mismunandi …….. Lykill E

 

Lykill A

1 Ax einkynja, karl- og kvenplöntur aðskildar ………… C. dioica (36)
1 Ax tvíkynja, kvenblóm neðantil, karlblóm ofantil ……. 2

2 Fræni 2 ………………………………………… 3
2 Fræni 3 ………………………………………… 6

3 Langskriðull jarðstöngull, strá gisstæð, blöð styttri en strá. Hulstur taugaber ….. C. chordorrhiza (44)
3 Strá í þéttum þúfum. Hulstur taugalaus eða gistauga ……………………………… 4

4 Hulstur gisstæð, mjó, löng (4-5 mm), gljáa, vísa beint út eða niður … C. pulicaris (17)
4 Hulstur þéttstæð, mött ……………………………. 5

5 Hulstur gistauga; strá sívöl og slétt ofantil, álíka löng og blöð eða styttri ……… C. nardina (7)
5 Hulstur taugalaus; strá þrístrend og snörp ofantil, talsvert lengri en blöð ………. C. capitata (22)

6 Hulstur upprétt-útstæð, breiðust ofantil og styttri en axhlífar ……………………. C. rupestris (31)
6 Hulstur beinast út og niður, breiðust um miðju eða neðantil og lengri en axhlífar ……. C. microglochin (4)

Lykill B

1 Karlblóm efst í axi (stundum eintóm karlblóm) ……………………. 2
1 Karlblóm neðst í axi ………………………………………….. 4

2 Jarðstöngull langskriðull, strá gisstæð, blöð <2,5 mm breið …………………………. 3
2 Engar renglur, strá þéttstæð; blöð 2-3 mm breið; blóm mynda 2-3 cm langan dúsk; hávaxin …. C. diandra (35)

3 Strá jafnlangt blöðum eða styttra, bogsveigt, blöð 0,5-1 mm breið …………… C. maritima (2)
3 Strá lengra en blöð, beinvaxið, blöð 1-2,5 mm breið …………………………. C. chordorrhiza (44)

4 Stoðblöð rauð- eða svartbrún, miklu dekkri en hulstrin ……………………. 5
4 Stoðblöð rauðbrún, brún eða ljós með nær sama lit og hulstrin ……………… 6

5 Hulstur hvít, trjónulaus; blöð styttri en strá ………………………………. C. bicolor (25)
5 Hulstur græn, stutttrýnd; blöð lengri en strá ……………………………. . C. rufina (33)

6 Öx þétt saman á enda strásins ………………………………….. 7
6 Nokkur aflöng eða hnöttótt öx í röð, a.m. k. hin neðstu aðskilin ……. 12

7 Hulstur með breiðan, snarprendan, himnukenndan væng ……………… C. macloviana (28)
7 Hulstur vængjalaus en með greinilega trjónu, þótt hún geti verið stutt …….. 8

8 Hulstur útstætt; trjóna um 1/3 af lengd þess, ax hnöttótt …………. C. echinata (26)
8 Hulstur útstæð-upprétt; trjóna styttri; öx egglaga til aflöng ………… 9

9 Toppax kylfulaga vegna þess að neðarlega í því eru eingöngu karlblóm; grængul hulstur álíka löng og axhlífar, engin langrák …… C. mackenziei (37)
9 Toppax egglaga til aflangt; hulstur greinilega lengri en axhlífar og ganga fram í nokkuð langa, nærri slétta trjónu, með greinilega langrák á lengd við trjónu; axhlífar dökk brúnar …. 10

10 Blöð grágræn, innan við 1 mm breið; strá leggjast út af við þroskun, vex nærri sjó ……… C. glareosa (20)
10 Blöð græn-gulgræn eða blágræn, breiðari en 1 mm; vaxa til fjalla í giljum eða flóum …………….. 11

11 Blöð græn, 1,5-2 mm breið, strá snörp; vex í giljum og til fjalla; mjög algeng …………….. C. lachenalii (34)
11 Blöð oft blágræn, 1-1,5 mm breið, strá mjög snörp; vex í flóum; mjög sjaldgæf …………. C. heleonastes (19)

12 Hulstur útstæð, 4-5 mm á lengd ……………………………….. C. echinata (26)
12 Hulstur upprétt, um 2,5 mm á lengd ……………………………. 13

13 Trjóna með langrák. Öx smá, móleit ………………….. C. brunnescens (29)
13 Trjóna rákarlaus. Öx stærri, hvítleit eða ljósgræn ………… C. canescens (3)

Lykill C

1 Eitt eða fleiri karlöx ………………………….. 2
1 Ekkert sérstakt karlax ……………………… 7

2 Hulstur hvorki gljáir né er uppblásið, engin trjóna eða mjög stutt 3
2 Hulstur gljáir, er uppblásið, nærri hrafnsvart, trjóna stutt ……….. C. saxatilis (23)

3 Stoðblöð og flest önnur blöð eru hærri en strá með öxum ………… 4
3 Stoðblöð og flest blöð önnur jafnan styttri en strá með öxum …………. 6

4 Kvenöx legglöng og hanga; blöð með niðurornar raðir ………………… C. lyngbyei (16)
4 Kvenöx legglaus eða leggjuð en upprétt; blöð flöt …………………. 5

5 Strá jafnan lægri en 7 cm; blöð 1-3 mm breið, slíður stoðblaðs hólkvítt …………… C. subspathacea (10)
5 Strá 10-20 cm á hæð; blöð 2-4 mm breið ………………………………….. C. ramenskii (C. salina) (30)

6 Blöð V-laga í þverskurði, verpast upp á við við þurrkun, mest 3 mm breið; strá snörp ofantil; jarðrenglur ekki bogsveigðar …….. C. nigra (32)
6 Blöð M-laga í þverskurði, verpast niður á við við þurrkun, 3-7 mm breið; strá lítið sem ekkert snörp; jarðrenglur bogsveigðar …. C. bigelowii (40)

7 Hulstur hvít, trjónulaus; blöð jafnan styttri en strá …………………………….. C. bicolor (25)
7 Hulstur græn, stutttrýnd; blöð jafnan lengri en strá …………………………… C. rufina (33)

 

Lykill D

1 Strá stinn, upprétt, öx upprétt ……………………….. 2
1 Strá lin, öx hanga jafnan …………………………….. 3

2 Öx mjög þéttstæð. Hulstur snarprend með tvíydda trjónu ………………. C. norvegica (8)
2 Neðsta ax aðskilið frá hinum. Hulstur með ógreinilegri eða engri trjónu; …… C. adelostoma (24)

3 Axhlífar svartar eða sótrauðar, álíka langar og hulstur; fræni 3 ……………. C. atrata (39)
3 Axhlífar dökkbrúnar með grænni miðrák, styttri en hulstur; fræni 2 ………….. C. bicolor (25)

 

Lykill E

1 Strá með aðeins einu karlaxi ………………………………. 2
1 Strá með tveimur eða fleiri karlöxum (á stundum nær aðeins eitt þroska) ……….. 18

2 Hulstur hærð ……………………………… 3
2 Hulstur hárlaus …………………………… 4

3 Kvenöx nærri hnóttótt; stoðblað þess með mjög stutt eða ekkert slíður …….. C. pilulifera (5)
3 Neðsta kvenaxið nokkuð aflangt; stoðblað þess með greinilegt slíður ……….. C. caryophyllea (45)

4 Kvenöx upprétt, legglaus eða á stuttum legg ………………………… 5
4 Kvenöx álút eða hangandi (upprétt í fyrstu), greinilega leggjuð ………………… 13

5 Hulstur með langa trjónu, minnst 1/4-1/5 af lengd hulsturs …………….. 6
5 Hulstur með stutta trjónu (styttri en 1/4 af lengd hulsturs) eða trjónulaust ……. 8

6 Hulstur 5-6 mm á lengd; trjóna 1/3-1/2 af lengd hulsturs, niðurbeygð. Blöð 3-5 mm breið …. C. flava (43)
6 Hulstur mest 5 mm á lengd; trjóna ekki lengri en 1/3 af lengd hulsturs. Blöð 1,5-3,5 mm breið …….. 7

7 Hulstur haldast lengi græn, 3-5 mm á lengd. Oftast er eitt kvenax langt fyrir neðan hin á stráinu ……… C. demissa (14)
7 Hulstur verða snemma gul, 2-3,5 mm á lengd. Öll kvenöx ofarlega á strái …………………. C. viridula (C. serotina) (15)

8 Kvenöx þéttblóma, nærri hrafnsvört, ef þau eru ljós eru neðstu blaðslíður hærð ………………… 9
8 Kvenöx gisblóma, oftast ljósleit-móleit …………………………………………….. 10

9 Kvenöx ljósgræn-ljósbrún. Hulstur trjónulaus. Neðstu blaðslíður hærð …….. C. pallescens (12)
9 Kvenöx hrafnsvört. Hulstur með stuttri, sívalri trjónu. Blaðslíður hárlaus … C. saxatilis (23)

10 Vex í þéttum smátoppum. Toppax 0,5-2 cm á lengd. Stoðblað án blöðku ………. C. glacialis (6)
10 Vex í breiðum eða stökum stráum. Toppax lengra en 2 cm. Stoðblað með blöðku …… 11

11 Fagurgrænar plöntur. Hulstur með greinilega trjónu; slíður stoðblaðs uppblásið …….. C. vaginata (38)
11 Blágrænar plöntur. Hulstur trjónulaus eða með stutta trjónu; slíður ekki uppblásið …………… 12

12 Hulstur uppblásin, bogin, trjóna stutt. Blöð flöt, M-laga í þverskurði, styttri en strá ………. C. panicea (1)
12 Hulstur aflöng, trjónulaus. Blöð samanlögð, V- eða U-laga í þverskurði, jafnan lengri en strá ….. C. livida (11)

13 Neðstu blaðslíður hærð. Hulstur trjónulaus ……………………………….. C. pallescens (12)
13 Neðstu blaðslíður hárlaus. Hulstur með trjónu ……………………………….. 14

14 Kvenöx ljósgræn eða gulbrún (móleit), gisblóma ……………………………… 15
14 Kvenöx græn eða dökk, oftast þéttblóma, ef ekki er strá sljóstrent og mjúkt ……. 16

15 Toppax eingöngu með karlblómum ………………………………………… C. capillaris (18)
15 Toppax bæði með nokkrum kvenblómum efst ……………………….. C. krausei (42)

16 Strá sljóþrístrend. Kvenöx gisblóma, blómfá. Axhlífar svartbrúnar eða svartar ………….. C. rariflora (21)
16 Strá hvassþrístrend. Kvenöx allblómþétt. Axhlífar brúnar ……………………. 17

17 Axhlífar mun mjórri en hulstur, ganga ekki fram í langan odd. Blöð græn eða lítið eitt rauðbrún, 2-3 mm breið ….. C. paupercula (27)
17 Axhlífar lítið eitt mjórri en hulstur, ganga fram í langan odd. Blöð blágræn, 1-2 mm breið …….. C. limosa (9)

18 Hulstur gulgljáandi, útsperrt, uppblásin, taugaber og hnöttótt og ganga fram í langa tvítennta trjónu …. C. rostrata (41)
18 Hulstur nöbbótt, taugalaus með mjög stutta trjónu eða trjónulaus …………….. C. flacca (13)

Tegundir:

1. Belgjastör – C. panicea L.
2. Bjúgstör – C. maritima Gunnerus
3. Blátoppastör – C. canescens L. –
4. Broddastör – C. microglochin Wahlenb.
5. Dúnhulstrastör – C. pilulifera L.
6. Dvergstör – C. glacialis Mackenzie
7. Finnungsstör – C. nardina Fries
8. Fjallastör – C. norvegica Retz.
9. Flóastör – C. limosa L. –
10. Flæðastör – C. subspathacea Wormsk.
11. Fölvastör – C. livida (Wahlenb.) Willd.
12. Gljástör – C. pallescens L.
13. Grástör – C. flacca Schreber
14. Grænstör – C. demissa Hornem.
15. Gullstör – C. viridula Michx. (C. serotina)
16. Gulstör – C. lyngbyei Hornem.
17. Hagastör – C. pulicaris L.
18. Hárleggjastör – C. capillaris L.
19. Heiðastör – C. heleonastes Ehrh. ex L. fil.
20. Heigulstör – C. glareosa Wahlenb.
21. Hengistör – C. rariflora (Wahlenb.) Sm.
22. Hnappstör – C. capitata L.
23. Hrafnastör – C. saxatilis L.
24. Hrísastör – C. adelostoma W.I.Krecz.
25. Hvítstör – C. bicolor All.
26. Ígulstör – C. echinata Murray
27. Keldustör – C. paupercula Michx.
28. Kollstör – C. macloviana d’Urv.
29. Línstör – C. brunnescens (Pers.) Poiret
30. Marstör – C. ramenskii Kom. – (C. salina)
31. Móastör – C. rupestris All.
32. Mýrastör – C. nigra (L.) Reichard
33. Rauðstör – C. rufina Drejer
34. Rjúpustör – C. lachenalii Schkuhr
35. Safastör – C. diandra Schrank
36. Sérbýlisstör – C. dioica L.
37. Skriðstör – C. mackenziei V.I.Krecz.
38. Slíðrastör – C. vaginata Tausch
39. Sótstör – C. atrata L.
40. Stinnastör – C. bigelowii Torrey ex Schweinitz
41. Tjarnastör – C. rostrata Stokes
42. Toppastör – C. krausei Boeck.
43. Trjónustör – C. flava L.
44. Vetrarkvíðastör – C. chordorrhiza Ehrh. ex L. fil.
45. Vorstör – C. caryophyllea Latourr.

ÁHB / 12. okt. 2013

Leitarorð:

5,233 Responses to “Starir – Carex”
  1. Yün cami halısı, doğal bir ham madde olan yünden üretildiğinden insan sağlığına ve çevreye hiçbir zararı yoktur. Yün cami halı desenleri, kışın sıcak tutar ve …

  2. 1447 Erectile Dysfunction And Pe

  3. Enquide says:

    http://prednisonebuyon.com/ – buy prednisone online no prescription

  4. joypehops says:

    http://buyneurontine.com/ – gabapentin 200mg

  5. Neurontine says:

    Viagra Da Dolor De Cabeza

  6. Propecia says:

    comprar viagra generico online

  7. Tadalis Sx En France En Ligne

  8. Некероване кохання 14 серія Некероване кохання 14 серія
    yunb ddnznz Смотреть онлайн сериал Некероване кохання / Любовь без тормозов 14 серия
    Некероване кохання / Любовь без тормозов: 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16 СЕРИЯ (украина)

  9. Некероване кохання 14 серія Некероване кохання 14 серія
    yunb ddnznz Смотреть онлайн сериал Некероване кохання / Любовь без тормозов 14 серия
    Некероване кохання / Любовь без тормозов: 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16 СЕРИЯ (украина)

  10. Viagra says:

    precio cialis 5 mg

  11. Некероване кохання 14 серія Некероване кохання 14 серія
    yunb ddnznz Смотреть онлайн сериал Некероване кохання / Любовь без тормозов 14 серия
    Некероване кохання / Любовь без тормозов: 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16 СЕРИЯ (украина)

  12. Cialis says:

    Prednisone For Dogs Dosage Chart

  13. Viagra says:

    Can Amoxicillin Stain Teeth

  14. Priligy says:

    Keflex For Caninie Diarrhea

  15. Lasix says:

    Forum Ou Acheter Cialis

  16. Prednisone says:

    Buy Misoprostol Online

  17. AlfredHip says:

    no login sex games
    swingers sex games
    space paws adult sex games walkthrough

  18. Chrisneurn says:

    online 3d sex games
    girl games sex
    sex games newgrounds

  19. MichaelTophy says:

    sex games at home
    3d adult sex games free
    sex games videos

  20. Davidbap says:

    mature gay sex games
    wii u sex games
    bbw sex games

  21. DeweyNag says:

    gay sex games
    sex games to play on phone
    spring break sex games

  22. DavidMeess says:

    write a personal essay
    persuasive essay writing
    write a good essay

  23. QuintonRed says:

    i hate writing essays
    writing an essay for college
    writing college admission essays

  24. Richardvitef says:

    write a conclusion for an essay
    write a narrative essay
    pay someone to write my essay

  25. Davidwew says:

    writing a biography essay
    creative writing essay
    essays about writing

  26. Clydeinjub says:

    write essays online
    focus on writing paragraphs and essays
    write an analytical essay

  27. Anthonyseart says:

    website that write essays for you
    writing compare and contrast essay
    writing an expository essay

  28. FrankSal says:

    essay writing online
    write an argument essay
    write descriptive essay

  29. Henryslady says:

    writing essays for college
    writing essay image
    tourism introduction essay

  30. ChriswoW says:

    essay on wealth and income
    writing a comparative essay
    narrative essay themes

  31. Walterrop says:

    apa essay format example
    to the lighthouse essay
    passion for cooking essay

  32. wepsmerywsao says:

    where to buy tadalafil on line tadalafil drug

  33. wegowtwb says:

    where to order tadalafil tablets cheap cialis pills for sale

  34. wegoenks says:

    side effects of tadalafil buy generic cialis online with mastercard

  35. top vpn
    [url=”https://addonsvpn.com”]vpn router buy[/url]
    top rated vpn services

  36. free essay
    [url=”https://anenglishessay.com”]conclusion examples essay[/url]
    essay thesis statement

  37. critical thinking exercises
    critical vs creative thinking
    critical thinking vs analytical thinking

  38. critical thinking com
    critical thinking company
    synonyms for critical thinking

  39. how to use critical thinking
    critical thinking involves quizlet
    critical thinking practice

  40. abortion essay
    how to write a good essay
    argument essay examples

  41. nature vs nurture essay
    cause and effect essay
    paraphrase my essay

  42. Prjtyzdy says:

    stromectol price [url=https://ivermectinme.quest/]stromectol covid[/url]

  43. Azjfwfyt says:

    ivermectin pills [url=https://ivermectina.quest]ivermectin 5[/url]

  44. Uxkpjjby says:

    price of generic cialis [url=https://tadalafilcialisbuy.quest]tadalafil citrate[/url]

  45. Wlivjmoe says:

    le cialis [url=https://tadalafilcialisbuy.quest]discount tadalafil[/url]

  46. wegoqrln says:

    buy generic cialis online with mastercard tadalafil online

  47. Ybuijouh says:

    tadalafil online india [url=https://tadalafilcialisbuy.quest]coupon for cialis[/url]

  48. Tkilspyh says:

    online cialis from canada [url=https://tadalafilcialisbuy.quest]buy cialis[/url]

  49. free dating for bi and gay men
    dating gay macho
    gay gamer dating sites

  50. Ykotovqy says:

    cialis no prescription [url=https://tadalafilcialisbuy.quest]best tadalafil[/url]

  51. Ylqfryje says:

    canadian tadalafil [url=https://tadalafilcialisbuy.quest]where can i buy generic cialis[/url]

  52. dating an hib positive gay man
    republican gay dating ap
    which of the following statements about dating in gay male and lesbian youth is true?

  53. Dxrrbgbx says:

    how much is generic cialis [url=https://tadalafilcialisbuy.quest]difference between cialis and levitra[/url]

  54. Mmxppwle says:

    cialis generico [url=https://tadalafilcialisbuy.quest]tadalafil sandoz[/url]

  55. gay chat phone lines
    gay video chat x4
    gay chatroulette chat

  56. Binojzku says:

    buy generic cialis from india [url=https://tadalafilcialisbuy.quest]buy generic cialis online from india[/url]

  57. Bibjnjxb says:

    cialis milligrams [url=https://tadalafilcialisbuy.quest]maxim peptide tadalafil[/url]

  58. how many paragraphs are in a essay
    essay spanish
    write my essay online

  59. Vljdsodu says:

    warnings for tadalafil [url=https://tadalafilcialisbuy.quest]alternative to cialis[/url]

  60. cons of keto diet
    keto diet vegan
    coffee on keto diet

  61. real money online casinos
    best bonus casinos
    best us online casino

  62. cheapest tadalafil cost tadalafil online with out prescription

  63. Bonusautomaten ohne einzahlung, spiel platz spielend geld verdienen ohne einzahlung.

  64. UubQcuglu says:

    stromectol at [url=https://patientlee.com/]ivermectin 10 mg[/url]

  65. gay senior dating
    gay dating for ftm’s
    gay dating site s bareback

  66. HerVatinj says:

    buy ivermectin on line [url=https://patientlee.com/]buy stromectol online[/url]

  67. tunnelbear free vpn
    buy vpn with paypal
    hola vpn chrome

  68. AvtIkwfha says:

    ivermectin tablets for sale [url=https://ivermectinaarp.quest/]stromectol ivermectin tablets[/url]

  69. cialis 20 mg says:

    cialis tadalafil generic cialis online fast shipping

  70. yKhmro says:

    Beste online casino echtgeld bonus, agllq – ovo casino kostenlos.

  71. QimUjqyqh says:

    stromectol tablets for humans [url=https://ivermectinme.monster/]ivermectin 1 cream generic[/url]

  72. business vpn setup
    best vpn proxy
    vpn download free

  73. link says:

    Дивитися популярні фільми 2021-2021 року link

  74. MkyVklhjn says:

    ivermectin 1 cream 45gm [url=https://ivermectinme.monster/]buy generic stromectol[/url]

  75. PsyIkswqo says:

    cialis generic prescriptions costco [url=https://cialispillsbuygeneric.monster/]is it safe to buy cialis on line[/url]

  76. buy cialis says:

    where to order tadalafil tablets cialis cost

  77. FdnSvinjy says:

    buy liquid cialis maxim [url=https://cialispills20mgsnorx.monster/]foreign generic cialis pill[/url]

  78. completely free vpn
    buy vpn account
    vpn ip address free

  79. UvhHzxbst says:

    cheap buy generic cialis [url=https://cialispills20mgsnorx.monster/]where is the best place to buy cialis[/url]

  80. GheWhvphe says:

    cialis kopen [url=https://cialispills20mgsnorx.monster/]mills pharmacy generic cialis[/url]

  81. link says:

    Дивитися популярні фільми 2021-2021 року link

  82. wegohgle says:

    where to order tadalafil tablets cialis tadalafil

  83. critical thinking class
    critical thinking strategies
    critical thinking worksheets middle school

  84. GtyWwcfxv says:

    ivermectin 12 mg tablets for sale [url=https://ivermectinebuy.monster/]ivermectin manufacturers[/url]

  85. PqyKyzbll says:

    where can i get ivermectin [url=https://ivermectinebuy.monster/]how to get ivermectin in canada[/url]

  86. vpn review i says:

    best free vpn for windows 10
    winscribe vpn
    best vpn for downloading

  87. RqqKehxvm says:

    canada generic cialis online [url=https://cialispillsbuynorx.quest]cialis daily vs regular cialis[/url]

  88. link says:

    Не пропустіть кращі новинки кіно українською 2021 року
    link

  89. link says:

    Нові сучасні фільми дивитися українською
    мовою онлайн в хорошій якості HD link

  90. QocVjrgnt says:

    generic cialis tadalafil [url=https://cialispillsbuynorx.quest]cialis walmart price[/url]

  91. cyberghost vpn free download
    vpn for chrome
    hoxx vpn proxy

  92. LmzJsnvtg says:

    paxlovid zugelassen [url=https://paxlovid.monster]new covid medication[/url]

  93. OekKhzlon says:

    pavlovic [url=https://paxlovid.monster]paxlovid side effects[/url]

  94. best vpn for firefox
    the best vpn service
    buy vpn with paypal

  95. QuuJjbteq says:

    cialis kidney disease [url=https://cialisblack20mgonline.quest]buy cialis online echecks[/url]

  96. free vpn for fire stick
    vpn ip address free
    globus free vpn

  97. PwiQhfoeg says:

    vardenafil vs cialis [url=https://cialisblack20mgonline.quest]buy cialis otc pharmacies[/url]

  98. tadalafil generic where to buy where to buy generic cialis online safely

  99. college essay sample
    compare and contrast essay examples
    compare and contrast essay outline

  100. FnfHmklvo says:

    stromectol covid 19 [url=https://ivermectinmax.quest]ivermectin 4 tablets price[/url]

  101. FmuPyryeu says:

    over the counter ivermectin [url=https://ivermectinmax.quest]ivermectina piojos[/url]

  102. BzbHmxsuw says:

    ivermectin for sale [url=https://ivermectinmax.quest]ivermectin dose[/url]

  103. LhnXwbpxe says:

    stromectol purchase [url=https://ivermectinmax.quest]order stromectol[/url]

  104. buy cialis says:

    https://nextadalafil.com/ tadalafil order online no prescription

  105. OsnVzwlmb says:

    stromectol 3 mg tablets price [url=https://ivermectinmax.quest]side effects of ivermectin in humans[/url]

  106. generic cialis online fast shipping https://cialismat.com/

  107. Дивитися фільми українською мовою онлайн в HD якості Папы 2022

  108. Link says:

    Фільми українською в хорошій якості – онлайн без реклами Link

  109. Дивитися фільми українською мовою онлайн в HD якості Папы 2022

  110. Фільми українською в хорошій якості – онлайн без реклами форсаж хоббс и шоу смотреть онлайн

  111. Hiya, I’m really glad I’ve found this info. Nowadays bloggers publish just about gossips and net and this is actually irritating. A good site with exciting content, that is what I need. Thank you for keeping this web-site, I’ll be visiting it. Do you do newsletters? Can not find it.

  112. Дивитися фільми українською онлайн Где-то во времени

  113. Link says:

    Дивитися популярні фільми 2021-2021 року Link

  114. Link says:

    Нові фільми 2021 року. Link

  115. Link says:

    Фільми та серiали 2020 українською мовою в
    HD якості Link

  116. Link says:

    Нові фільми 2021 року. Link

  117. wegoqhgf says:

    cheap generic cialis for sale tadalafil cialis

  118. Link says:

    Фільми українською в хорошій якості – онлайн без реклами Link

  119. Не пропустіть кращі новинки кіно українською 2021 року Вечер с Владимиром Соловьевым

  120. Дивитися фільми українською мовою онлайн в HD якості
    Вечер с Владимиром Соловьевым

  121. Всі фільми новинки 2020 року онлайн українською в хорошій якості filmiwap.store

  122. YonJab says:

    [url=http://cheapcialis20tablet.monster/]cialis|buy cialis|generic cialis|cialis pills|buy cialis online|cialis for sale[/url]

  123. UgoJab says:

    [url=https://buyingcheapviagraonline.monster/]buy viagra online[/url]

  124. UgoJab says:

    [url=http://buycialispillrx.quest/]20 mg tadalafil best price[/url]

  125. tadalafil online with out prescription tadalafil without a doctor prescription

  126. AbertAcume says:

    скільки триватиме війна в україні 2022 скільки триватиме війна в україні 2022 коли закінчиться війна в україні

  127. AbertAcume says:

    в той день коли закінчиться війна скільки буде тривати війна в україні коли закінчиться війна в україні 2022 екстрасенси

  128. AbertAcume says:

    скільки триватиме війна в україні 2022 в той день коли закінчиться війна коли закінчиться війна

  129. wegopund says:

    buy cialis where to get tadalafil

  130. wegogevm says:

    where to order tadalafil tablets generic cialis tadalafil

  131. where to buy tadalafil on line tadalafil brands

  132. MarkJab says:

    [url=https://genericcialis10mgtabs.monster/]cialis canada paypal[/url]

  133. what is tadalafil where to order tadalafil tablets

  134. tadalafil cost walmart tadalafil without a doctor prescription

  135. DdegShofs says:

    cialis vs tadalafil generic tadalafil free trial

  136. Cwgvroady says:

    viagra without prescription viagra soft pills

  137. RegeShofs says:

    sildenafil over the counter walgreens sildenafil side effects long term

  138. DjehShofs says:

    order stromectol online stromectol

  139. FefgSaurb says:

    tadalafil compounding pharmacy gel labs tadalafil

  140. LisaJab says:

    [url=https://buydipyridamole.com/]cost of dipyridamole[/url]

  141. FefgSaurb says:

    evo peptides tadalafil is it good tadalafil generic usa

  142. Anscomokeype says:

    how much is sildenafil from canada price of sildenafil 50 mg

  143. https://cialiswbtc.com/ where to buy generic cialis online safely

  144. DjehShofs says:

    ivermectin 5 mg price stromectol nz

  145. DjjyShofs says:

    where can i buy stromectol stromectol online

  146. wegoxvsr says:

    cheap cialis pills for sale tadalafil cialis

  147. Kbvkeype says:

    stromectol price usa ivermectin 6

  148. Cbshroady says:

    cost of ivermectin 3mg tablets ivermectin oral solution

  149. FnenSaurb says:

    order viagra online viagra wiki

  150. Keezkeype says:

    tadalafil cheapest price tadalafil female

  151. Cmmnroady says:

    generic tadalafil tablet or pill photo or shape tadalafil samples

  152. FwbnSaurb says:

    is sildenafil citrate the same as viagra sildenafil

  153. MaggeeKrEn says:

    guide writing dissertation
    dissertation committee
    jill biden doctoral dissertation

  154. RegineKrEn says:

    help with dissertation writing paper
    dissertation writing reviews
    dissertation chapters

  155. KirstiKrEn says:

    academic dissertation help
    dissertation help uk
    dissertation writing services near me

  156. CharlaKrEn says:

    best dissertation writing company
    dissertation essay help
    doctoral dissertation improvement grant

  157. Stromurged says:

    [url=https://stromectolgf.online/#]ivermectin buy australia[/url] ivermectin generic

  158. Stromurged says:

    [url=https://stromectolgf.com/#]stromectol for sale[/url] ivermectin 3mg

  159. Chesternus says:

    https://stromectolgf.com/# ivermectin 4 tablets price

  160. jnejewel says:

    how Long Do Cialis Side Effects Last?

  161. TornNoulp says:

    dark web drug marketplace dark market onion

  162. Williamhoano says:

    dark web drug marketplace tor markets

  163. SirDueri says:

    dark web drug marketplace dark market 2022

  164. Craiglew says:

    dark web market links dark web sites

  165. DavidFum says:

    dark web market list tor market

  166. Timstync says:

    darknet market lists darkmarket

  167. JustinWes says:

    deep web drug markets tor market

  168. Stevenpam says:

    https://drwithoutdoctorprescription.online/# tadalafil without a doctor’s prescription

  169. Stevenpam says:

    https://drwithoutdoctorprescription.online/# amoxicillin without a doctor’s prescription

  170. Ronaldblobe says:

    dark web drug marketplace dark market

  171. RandyDok says:

    darknet drug market tor market

  172. GrantHot says:

    best darknet markets tor dark web

  173. BrandenLiz says:

    deep web drug markets dark market

  174. Cameronreogy says:

    prescription drugs online without doctor prescription drugs

  175. Damonbed says:

    dark web market list tor markets

  176. RalphPhola says:

    dark web drug marketplace dark market 2022

  177. DanielPex says:

    dark web drug marketplace tor markets 2022

  178. Corryhib says:

    best darknet markets dark market

  179. Hectorjak says:

    darknet market links tor market

  180. Damonbed says:

    dark web market links tor darknet

  181. Craiglew says:

    dark web drug marketplace darkmarkets

  182. Mariogef says:

    dark web market links dark web link

  183. Stevenpam says:

    https://drwithoutdoctorprescription.site/ how to get prescription drugs without doctor

  184. KatineKrEn says:

    vegas world free slot play for fun
    big win cat
    slots games