Beitilyng ─ Calluna vulgaris

Skrifað um August 14, 2012 · in Flóra · 42 Comments

Blóm á beitilyngi.

Blóm á beitilyngi.

Beitilyng (Calluna vulgaris (L.) Hull) er eina tegundin í ættkvíslinni Calluna Salisb., sem telst til lyngættar (Ericaceae) og tilheyrir þar undirættinni Ericoideae.

Calluna er dregið af gríska orðinu kallynein, fegra (kallos), eða fægja, sópa. Nafnið er komið til af því, að beitilyng var haft í sópa.

Beitilyng er jarðlægur eða uppsveigður, kræklóttur smárunni. Ætlað er, að það geti orðið allt að 50 ára gamalt, og er viðurinn harður og þéttur í sér.

Blöðin eru mjög lítil (2-3 mm), aflöng, barrlík og stilklaus en niður úr þeim ganga tveir separ (eyru), sem greipa um stöngulinn. Þau eru í tveimur gagnstæðum röðum á stöngli (krossgagnstæð), svo að greinar sýnast ferstrendar. Blöðin haldast á greinum á veturna en verða brúnleit.

Blóm sitja í löngum klösum á árssprotum; þau eru lítil á stuttum legg. Ummynduð, rauð-græn laufblöð, svo kölluð háblöð, lykja um hvert blóm, sem líta út eins og bikarblöð. Bikarblöðin, fjögur að tölu, eru helmingi lengri en krónublöð og eru eins á lit, rauðfjólublá (bleik-rauð). Fræflar eru átta að tölu, fræva er ein með rauðan stíl. Aldin er nærri hnöttótt hýði, en þroskast sjaldan; blómin sitja því oft lengi á lynginu og er tilvalið í þurrskreytingu.

Beitilyng (Calluna vulgaris). Blómgað nærri fram í topp, sem veit á harðan vetur.

Beitilyng (Calluna vulgaris). Blómgað nærri fram í topp, sem veit á harðan vetur.

Beitilyng blómgast ekk fyrr en í ágúst. Það er 15 til 30 cm á hæð.

Um þetta leyti árs er beitilyng að blómgast og litar víða stóra fláka rauðfjólubláa. Það vex víða um land nema á Norðvesturlandi og í miðhálendinu; einnig er það stopult á Suðurlandi.

Fyrrum var það talin afbragðs fóðurjurt og ýmist nefnt beitilyng eða beitibuski. Talsverð hjátrú loðir við beitilyngið í mörgum löndum. Eins og áður sagði sitja blóm á árssprota. Blómgist lyngið alveg fram í topp, verður vetur harður, en séu sprotaendar blómlausir þarf ekki að kvíða vetri. Af blómgun að dæma nú í ár lítur út fyrir, að vetur verði í harðari kantinum, að minnsta kosti á Norðurlandi, þar sem myndin hér að ofan var tekin.

Te af beitilyngi er sagt gott við nýrna- og blöðrusteini. Í Skotlandi eru býflugnabú oft flutt út í beitilyngsmóa síðla sumars, því að hunang úr því er sagt mjög bragðgott. Sú er trúa manna í Noregi, að það sé blóðstillandi, vegna þess að særðir skógarbirnir velta sér upp úr lynginu. Beitilyng er héraðsblóm í Vesturgautlandi í Svíþjóð.

Mýs sækja ekki á þá staði, sem beitilyngi er troðið, og úr rótum er unnt að flétta körfur. Þá er það vinsælt til litunar, bæði rót og stöngull, því að fá má fram mörg litbrigði: Gult, gulgrænt, grænt, mógrænt og dökkbrúnt, með mislangri suðu og íblöndun blásteins og vítríóls. Þá var það og notað til að súta skinn.

Á stundum má sjá hvítt beitilyng, albínóa eða hvítingja. Það hefur verið skilgreint sem sérstakt tilbrigði (forma): Calluna vulgaris f. alba (Weston) Braun-Blanq. Í Skotlandi er það talið boða gæfu að finna hvítt beitilyng, en hvergi hef eg fundið heimildir um það hér á landi. Menn skulu varast það að heimfæra erlenda siði og venjur upp á íslenzkan almúga.

Hvítt beitilyng.

Hvítt beitilyng.

 

Beitilyng hefur líka verið kallað beitibuski. Á erlendum málum heitir það:
Sænska: ljung, höstljung
Norska: røsslyng
Danska: Hedelyng
Finnska: kanerva
Enska: Heather
Þýzka: Besen-Heide, Heidekraut
Franska: bruyère commune

 

ÁHB/15.8.12

 

Leitarorð:

42 Responses to “Beitilyng ─ Calluna vulgaris”
  1. Uqgvqv says:

    provigil cost – modafinil and weight loss buy modafinil online

  2. Fxinxk says:

    accutane over the counter – buy accutane online uk 6000 mg accutane

  3. Bveemm says:

    generic name for amoxil – buy amoxicilina noscript price of amoxicillin without insurance

  4. Egipiq says:

    vardenafil for women – cheap generic vardenafil professional where to buy vardenafil in canada

  5. Ywnsqo says:

    tadalafil best price – where to get cialis online cheapest generic cialis online

  6. Igbira says:

    stromectol 6mg online – ivermectin humans ivermectin 20 mg

  7. Fntbvp says:

    buy accutane online cheap – how much is accutane in mexico accutane us

  8. Updcqc says:

    lyrica tablets for sale – canadian pharmacy online ed drug

  9. Rtnbnt says:

    cialis price in australia – reputable online pharmacy reddit cialis otc uk

  10. Vlbyrp says:

    corticosteroids prednisone – buy prednisone online from canada buy prednisone 20mg without a prescription best price

  11. Eelukl says:

    buy provigil – provigil 200 mg buy modafinil online

  12. Xbngod says:

    azithromycin tablets – azithromycin zithromax order zithromax 500mg

  13. Scxxdr says:

    furosemide 20 mg cost – furosemide 20 mg otc lasix 10 mg daily

  14. Pxouws says:

    ivermectin drug – ivermectin tablets uk how much is ivermectin

  15. Fsewvb says:

    best casino online – online gambling casino games online

  16. Qzmwaj says:

    best treatment for ed – over the counter ed pills at walgreens ed medications list

  17. Dqldfp says:

    prednisone 50 mg tablet cost – deltasone price order prednisone 5mg online

  18. Sttdep says:

    where to buy viagra 50mg online – buy sale viagra otc viagra canada

  19. Degygs says:

    ivermectin 0.5% – ivermectin without a doctor prescription stromectol 3 mg price

  20. Gdagma says:

    new ed treatments – over the counter ed drugs cheap ed pills

  21. Vqumrv says:

    ventolin tablet price – gnrventolin.com ventolin price usa

  22. Nkhicu says:

    cytotec 100 mg – where can i buy cytotec in south africa cytotec 200mg price in india

  23. Pbvdrg says:

    neurontin 100mg tab – synthroid 112 mcg tab how much is synthroid

  24. Mczkqv says:

    viagra pills 100mg – where to get viagra pills

  25. Zrrtun says:

    order generic cialis online canada – canada cialis otc

  26. Dvzetc says:

    bruno vardenafil generic – buy cialis and vardenafil online generic vardenafil vardenafil

  27. Uwyjpr says:

    where to buy ivermectin cream – ivermectin buy australia

  28. Okwmnr says:

    help writing essays – order custom essay buy research papers online no plagiarism

  29. Dvmhlq says:

    canadian viagra pharmacy – Cost viagra generic viagra from india online

  30. Xcwcbm says:

    buy female cialis online – Discount cialis online cialis price in india

  31. Ncllpo says:

    how to buy stromectol – stromectol stromectol buy ivermectin cream cost

  32. Zecbpd says:

    prednisone us – prednisone 5 mg prednisone 20mg order online

  33. Kiciary says:

    to the doctor ivermectin cena ivermectin tablets ivermectin dosage ivermectin tablets order

  34. Etgaci says:

    buy 12.5 furosemide online – clomiphene for sale lasix medication

  35. Wmfnto says:

    albuterol without prescription – ventolin hfa inhaler ipratropium albuterol

  36. Vndjar says:

    cytotec 200 – buy cytotec in australia cytotec where to buy

  37. Cimegr says:

    doxycycline 100 cost – doxycycline over the counter usa prednisolone 10 mg buy online

  38. flourn says:

    ivermectin drug stromectol 3mg tablets price

  39. Tnkptq says:

    buy ivermectin cream – ivermectin cost in usa ivermectin cream

  40. Qhjpos says:

    ivermectin lotion for scabies – ivermectin 4 ivermectin price usa

Leave a Reply