Plöntur á þurrkasumri

Skrifað um August 11, 2012 · in Gróður · 272 Comments

Margir eru áhyggjufullir yfir þurrkum, sem gengið hafa yfir landið í sumar og telja það valdi ofþornun jarðvegs, sem síðan bitni á vexti plantna. Mér hafa sagt eldri menn, að það sé ekki óvanalegt hér á landi, að rigning komi með óreglulegu millibili en heildarúrkoma ársins sé jafnan ekki mjög breytileg. Áður hafa komið þau ár, að fúamýrar voru færar á strigaskóm heilt sumar. Sá tími er ótrúlega langur hérlendis, sem plöntur þola án regns. Þá er átt við innlendar tegundir, því að öðru máli gegnir um innfluttar plöntur.

Ýmsir tóku eftir því í vor og snemm-sumars, að margar tegundir blómguðust fyrr en venjulega, og héldu, að það stafaði af hlýindum. Miklu sennilegra er, að það hafi stafað af þurrki, en hann veldur því, að plöntur mynda blóm eins fljótt og kostur er. Allir sprotar verða þó veiklulegir í þurrki og fura ber þess greinilega merki, ef hún þjáist af vatnsskorti. Þá eru nýmyndaðar nálar mun styttri en aðrar, en þær taka ekki út fullan vöxt fyrr en árssprotinn er vaxinn.

Ótvírætt er, að margar innlendar plöntur eru vel lagaðar að þurrka-tímabilum, svo að óþarft er að hafa verulegar áhyggjur af því að þær drepist. Mosar eru þó margir viðkvæmir, sérstaklega lifurmosar, en hins vegar þola flestar fléttur (skófir) vatnsþurrð í langan tíma. Alla jafna eru háplöntur (æðaplöntur) viðkvæmastar fyrir vatnsskorti. Verði þær fyrir verulegum þurrki vissna ofanjarðarhlutar þeirra fyrst, en rótin er miklu lífsseigari. Skipulag vefja í rót er með öðrum hætti en í stöngli og er rótin betur varin gegn vatnsþurrð. Flestar plöntur þola að missa blöð og greinar án þess að drepast. Verði birki fyrir vatnsskorti fellir það blöðin mun fyrr en ella, jafnvel um miðjan ágúst. Sumar tegundir þola meira vatnstap en aðrar. Vallhumall (hér) er sérlega þolinn. Í þurrkasumrum á árum áður var hann oft verulegur hluti töðunnar á harðlendum hólatúnum.

Þurrkur hefur þau áhrif á jurtir, að rótarkerfi þeirra eflist. Við lágan jarðvegsraka leita rætur á dýptina. Þessum aukna rótarvexti eru þó takmörk sett, því að hann er háður ofanjarðarhlutum plöntunnar, sem sjá frumum í rót fyrir næringu.

Plöntur er misjafnlega útbúnar til þess að þrauka þurrkatíma. Í mörgum plöntum dregur þá verulega úr vexti og streymi vatns um viðaræðar. Allar frumur búa þá betur að sínum vatnsforða. Í himnunum, sem lykja um frumur, eru vatnsburðar-enzým (akvaporín), sem tempra flæði vatns inn og út úr frumum.

Plöntur með sígræn blöð þola þurrk betur en margar aðrar og hafa vaxlag yzt á blöðum. Mesta vatnstapið verður í gegnum loftaugun, en þau eru oftast flest á neðra borði blaða. Loftaugu á blöðum sumra tegunda eru í djúpum skorum eða fellingum eins og hjá barrtrjám. Á stundum eru blaðrendur inn- eða útsveigðar yfir loftaugun, og þar má nefna túnvingul, beitilyng og sauðamerg. Blöð á krækilyngi eru sér á báti. Rendurnar eru sveigðar aftur á bak og koma þar nærri saman; á milli þeirra er örmjótt bil klætt þéttum hárum. Blaðið er því líkast röri, holt að innan. ─ Allt stuðlar þetta að því að draga úr flæði vatns upp plöntuna, einkum þó í vindasömu umhverfi. Plöntur, sem lifa á steppum og í eyðimörkum hafa þó annan búnað og öflugri til þess að þola skort á vatni. Margar eru blaðsmáar og rætur þeirra geta farið niður á 30 metra dýpi.

Vatnsþörf plantna ræðst af samanlögðu blað-flatarmáli, hita og vindhraða. Þegar hiti stígur eykst vatngufa í vefjum laufblaðs og leitar út um loftaugun. Við sterkan vind feykjast vatnssameindirnar af yfirborði blaðs og streymi upp plöntuna eykst. Einnig verður vatnsþörfin því meiri þeim mun hraðar sem planta vex og er því ærið misjöfn á milli tegunda. Lauftré þurfa jafnan meira vatn en barrtré fyrstu 30 árin en síðan snýst það við. Þá þurfa stök tré mun meira vatn en tré í skógi vegna þess að þau mynda stærri krónu.

Það hefur sýnt sig, að vatnsþörf á flatareiningu er ávallt mjög svipuð á algrónu landi óháð tegundum. Varlega má ætla, að gróðurbreiða, til dæmis birkiskógur eða kjarrlendi, nýti um 3 mm af vatni á góðum sólardegi. Þetta jafngildir 3 mm úrkomu eða 3 kg af vatni á hvern fermetra. Mælieiningin á útgufun plantna er höfð sú sama og við mælingar á úrkomu til þess að auðvelda samanburð. Það má því ætla, að það þurfi um 90 mm mánaðar-úrkomu til þess að viðhalda algrónu landi. Eftir því sem líður á sumarið minnkar þörf á vatni.

Eins og menn muna kannski var úrkoma í Reykjavík aðeins 13,8 mm í júní eða um 28% af meðalúrkomu. Það er því augljóst, að talsvert hefur skort á nægt vatn handa gróðrinum. En það má ekki gleyma því, að jarðvegur getur geymt í sér allmikið vatn um langan tíma, svo að óvarlegt er að draga óyggjandi niðurstöður af þessum tölum. Það er þó ljóst, að fljótlega hefur gengið á þann forða.

Tún fóru víða illa í vor.

Tún fóru víða illa í vor.

Í þessum þurrkum gripu margir til þess ráðs að vökva blettina við heimili sín. Það voru ekki allir, sem áttuðu sig á því, að betra er að vökva mikið í einu frekar en oft og lítið í senn. Bezt er að vökva á kvöldin eða næturnar, þegar uppgufun úr jarðvegi og útgufun frá plöntum er minnst, og vökva þá sem mest eða sem nemur um 30 mm úrkomu.

Þar sem það var óvenju þurrt um vestan- og norðanvert landið á þessum tíma, kom alls ekki á óvart, að tún skyldu víða fara illa, eins og í Hrútafirði. Vissulega hefði mátt sjá þetta fyrir í tíma. Bændur munu sumir hverjir hafa reynt að vökva tún sín, en einhverra hluta vegna höfðu þeir ekki erindi sem erfiði. Í byrjun ágúst voru mörg tún tekin að grænka að nýju en spretta var ekki mikil.

Í byrjun ágúst tóku sum tún að grænka að nýju.

Í byrjun ágúst tóku sum tún að grænka að nýju.

ÁHB/11.8.12

Leitarorð:

272 Responses to “Plöntur á þurrkasumri”
  1. Iwsqva says:

    modafinil reviews – provigil cost modafinil reddit

  2. Yxgnsg says:

    accutane cost without insurance – accutane cream online how much is accutane generic

  3. Lwtybz says:

    amoxicillin 500mg capsules – buy amoxicillin 500 mg mexico buy amoxicillina noscript

  4. Qkwkuo says:

    cheapest place to buy vardenafil – blevitrap generic vardenafil 40 mg

  5. Dukewt says:

    india pharmacy tadalafil – cheap canada cialis tadalafil tablets canada

  6. Nmteku says:

    stromectol price in india – ivermectin 3mg price

  7. Lrctjg says:

    buy accutane online no prescription – cheap accutane online how to get accutane

  8. Opjfgk says:

    buy lyrica – cheap viagra canadian pharmacy canadian drug pharmacy

  9. Smxblk says:

    cialis 36 hour – online pharmacy quick delivery cialis 50 mg for sale

  10. Hoxmxb says:

    prednisone online sale – prednisone pak prednisone 5 mg brand name

  11. Cpugmp says:

    modafinil interactions – modafinil 100 mg buy modafinil online

  12. Ixbjll says:

    azithromycin 500mg online – zithromax 100mg online zithromax pill

  13. Uhhvbt says:

    female viagra india price – viagra 100 mg tablet price cheap brand viagra 100mg

  14. Dbcgee says:

    generic tadalafil 40mg – buy cialis trusted canadian pharmacy

  15. Fpfwer says:

    stromectol ireland – ivermectina online how to buy stromectol

  16. Sptlsr says:

    real casino online – slot games online real casino

  17. Xsefma says:

    non prescription ed drugs – best ed medication best ed pills online

  18. Oisdgh says:

    prednisone buy canada – prednisonepll.com buy prednisone without prescription

  19. Yxqkap says:

    sildenafil tablets uk – soft tabs viagra cheap viagra online without prescription

  20. Uvcbfb says:

    buy cialis in usa online – Cialis overnight shipping where can i buy over the counter cialis

  21. Ectfat says:

    stromectol price uk – ivermectin buy nz ivermectin 2mg online

  22. Wypimx says:

    what are ed drugs – errectile disfunction ed pill

  23. Fyrrjr says:

    buy ventolin online – ventolin cost australia ventolin cost

  24. Cnutjj says:

    neurontin 300 mg tablets – neurontin 400 levothyroxine 25

  25. Cdgegf says:

    purchase viagra pills – buy cheap viagra online from india viagra pills for sale

  26. Where To Buy Clobetasol Eczema

  27. Prix Du Cialis Avec Ordonnance

  28. Qqpmlm says:

    generic vardenafil 10mg – cheapest generic vardenafil vardenafil canada

  29. Gwqdid says:

    where can i buy ivermectin – ivermectin usa ivermectin usa

  30. Zpwrhr says:

    canada pharmacy deltasone – prednisone drug costs otc prednisone cream

  31. Ixquwh says:

    buy amoxicillin 500 mg – buy amoxicillin amoxil USA

  32. Iocrgm says:

    medrol 16 mg usa – generic lyrica canada cost lyrica 10 mg

  33. Efrmrx says:

    academic writing services uk – help essay writing write essay for money

  34. Rsyskz says:

    online pharmacy bc – Free cialis tadalafil canada 20mg

  35. Pqyzid says:

    average cost of generic prednisone – prednisone 100 mg buy prednisone online cheap

  36. Tldgve says:

    furosemide generic cost – clomid 50mg lasix 50 mg

  37. Wishene says:

    https://buylasixshop.com/ – lasix not working

  38. Uniodedob says:

    https://buyzithromaxinf.com/ – zithromax uses

  39. Kwfmhh says:

    generic ventolin price – topventoli.com ventolin cost usa

  40. Lasix says:

    Keflex And Hcpcs

  41. Priligy says:

    Kamagra 100mg Besancon

  42. Gbxpgs says:

    cytotec buy online – cytotec price in australia misoprostol

  43. knizede says:

    https://buypriligyhop.com/ – priligy walgreens

  44. Pbhnes says:

    doxycycline pills price in south africa – prednisolone 0.5 cream prednisolone 5mg coupon

  45. Urvpgc says:

    ivermectin for sale – ivermectin 5 mg price ivermectin 0.5% lotion

  46. Obrfjx says:

    price of ivermectin tablets – stromectol pills ivermectin 9mg

  47. Cytxyz says:

    sildenafil no prescription – sildenafil no prescription canadian sildenafil

  48. Uayddx says:

    tadalafil online canadian pharmacy – tadalafil cost tadalafil online canadian pharmacy

  49. Pmewca says:

    order accutane canada – accutane cost in uk accutane for sale uk

  50. Znklmk says:

    help writing papers for college – my favorite writer essay buy essay online uk

  51. Njwdxy says:

    stromectol australia – stromvd.com ivermectin 4

  52. Wjaten says:

    viagra pills online canada – buy generic viagra tadalafil tablets 20mg

  53. Aydjzt says:

    canadian pharmacy generic vardenafil – buy generic ed pills online ed miracle pill

  54. Bktehm says:

    who makes hydroxychloroquine – hydroxychloroquine 200 mg prednisone drugs

  55. Smpdff says:

    fildena 100 – go now click here to read the full article

  56. Imrenb says:

    orlistat 60mg capsules – xenical orlistat customer reviews

  57. Fdsamo says:

    stromectol 3mg tablets – stromectol tablets uk ivermectin cost australia

  58. Sqypbp says:

    cheap female viagra uk – real viagra sites where to buy viagra online

  59. Lnetxb says:

    southern pharmacy – buy cialis without rx cialis 40 mg online

  60. Axytyg says:

    prednisone 25 mg tabs – deltasone without script online in mexico order prednisone online safely

  61. Jbrpbe says:

    ivermectin human – ivermectin tablet ivermectin 3mg tab

  62. Mqfsml says:

    viagra sildenafil – buy viagra montana how to buy viagra over the counter

  63. Xtqdxq says:

    20 mg tadalafil – Cialis pharmacy your pharmacy online

  64. Uplmah says:

    stromectol for head lice – ivermectin without a doctor prescription generic ivermectin for humans

  65. Ucubgr says:

    essays for sale online – custom dissertation write my essay help

  66. Yeoyph says:

    buy viagra best price – Best price for viagra generic drug for viagra

  67. Llzbjh says:

    ivermectin for covid 19 – buy stromectol tablets stromectol cream

  68. Zztxpd says:

    where to buy prednisone tablets – prednisone medication cheap prednisone online

  69. Stromectol says:

    Acquistare Cialis

  70. Cialis says:

    Will Amoxicillin Help A Uti

  71. Iuubjo says:

    prednisone 10 mg tablet price – buy prednisone cheap buy prednisone with paypal canada

  72. Некероване кохання 14 серія Некероване кохання 14 серія
    yunb ddnznz Смотреть онлайн сериал Некероване кохання / Любовь без тормозов 14 серия
    Некероване кохання / Любовь без тормозов: 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16 СЕРИЯ (украина)

  73. Bxzsvl says:

    isotretinoin for sale – buy generic accutane online cheap roche accutane

  74. Lmmwxm says:

    purchase amoxil 250mg online – buy amoxicillina noscript canada buy amoxicilina noscript canada

  75. Yhdlgb says:

    ivermectin 6mg without prescription – ivermectin 12mg without a doctor prescription ivermectin 6mg stromectol

  76. Upamgw says:

    ivermectin tablet 1mg – stromectol price usa ivermectin 3 mg pills

  77. Dvzrox says:

    empire city casino online – site casino game

  78. Ckencm says:

    stromectol cost – ivermectin 6mg pills ivermectin 0.08 oral solution

  79. HsngPlaby says:

    mixing cialis with viagra sams club cialis

  80. Prednisone says:

    cialis viagra o levitra

  81. Lasix says:

    Cialis Online Billig

  82. Tugcqi says:

    canadian pharmacy ltd – trusted online pharmacy reviews canadian pharmacy meds

  83. DsjgShofs says:

    canada pharmacy board Urispas

  84. Priligy says:

    Buy Misoprostol Tablets Online

  85. Yrleim says:

    buy pills for erectile dysfunction – the blue pill ed low cost ed pills

  86. Tnfyep says:

    online prednisone – prednisone cost buy prednisone 5mg canada

  87. Dsnwoxia says:

    how long is viagra effective how do i get viagra

  88. Rbodxt says:

    prednisone without precription – prednisone 40mg no prescription prednisone 20mg online without prescription

  89. Qoqdzu says:

    cheap accutane singapore – accutane 20mg how do i get accutane

  90. Tjrmsn says:

    order amoxicillin 1000mg – amoxicillin for sale for humans 500 mg bulk order amoxicillin in usa

  91. SeehWalk says:

    ivermectin coronavirus trials ivermectin asthma

  92. HmsmPlaby says:

    non prescription tadalafil prasco tadalafil

  93. Loumii says:

    stromectol otc – generic name for ivermectin stromectol order online

  94. Hgunoa says:

    canadian pharmacy prices – Brand viagra professional generic viagra cost in canada

  95. Epbker says:

    ed drugs online – canadian pharmacy meds review ed drugs online

  96. HmsgPlaby says:

    best writing service reviews help my essay

  97. Rctvee says:

    buy erectile dysfunction medication – buy erectile dysfunction medications the best ed pill

  98. Whledk says:

    money can t buy everything essay – term papers for sale help writing a paper for college

  99. HrhsPlaby says:

    ivermectin tractor supply dogs ivermectin 1 cream

  100. Tijgbv says:

    canadian pharmacy generic viagra – augmentin 625mg usa my canadian pharmacy review

  101. FgwvSaurb says:

    can us citizens buy prescription drugs from canada prescription drugs that get you high

  102. Ahebfraks says:

    sildenafil 50 mg tablet price in india viagra pills online uk

  103. DwhgShofs says:

    does medicare cover cialis for bph cialis generic reviews

  104. Cjtjdg says:

    canadian pharmacy store – purchase nolvadex pills canada drugs coupon

  105. Dnenwoxia says:

    ivermectin for rabbits tractor supply generic ivermectin cream

  106. Naskrp says:

    casinos online – slot machines online slots

  107. Qrdpws says:

    order azithromycin online – furosemide online for sale order azithromycin 1000mg online

  108. FgwvSaurb says:

    ativan online pharmacy Super Kamagra

  109. Urdhfu says:

    stromectol price in india – stromectol without a doctor prescription ivermectin 1mg

  110. cialis quebec dollars canadien pakistan cialis

  111. Viagra And Cialis For Sale

  112. Bnslyu says:

    can you buy viagra over the counter in usa – viagra 50mg price sildenafil coupon 100mg

  113. RwhvShofs says:

    canadian veterinary pharmacy professional pharmacy

  114. HnnrPlaby says:

    viagra medicine price in india sildenafil tablets 100mg

  115. Inotkm says:

    how to get real cialis online – cialis 10mg generic cialis capsules

  116. Ccwfyn says:

    stromectol covid 19 – cost of stromectol pill reviews on canadian online pharmacy

  117. Zldvsp says:

    erection pills viagra online – prednisone 20 mg 120mg accutane

  118. FgwvSaurb says:

    canadian pharmacy viagra 100mg canada drugs review

  119. Wtkfvt says:

    buy amoxil 1000mg uk – online casino bonus best online casino for money

  120. Axuzrl says:

    order pregabalin 150mg pills – furosemide 40 mg cheap buy furosemide 40 mg tablets uk

  121. Qcbzzk says:

    clomid cost – buy misoprostol without prescription order misoprostol 200mcg online

  122. HmehPlaby says:

    ias essay paper 2012 download essay on newspaper wiki

  123. RjrcShofs says:

    sample of term paper in apa format term paper example for college

  124. Cmfegm says:

    priligy 60mg without prescription – dapoxetine without prescription oral prednisolone 10mg

  125. Kgwjhkeype says:

    texas a&m college station essay requirements duncan essay artillery

  126. Drnnwoxia says:

    cs lewis essay on paradise lost 5w1h essay

  127. Tswwil says:

    synthroid 100mcg oral – cheap gabapentin 600mg neurontin 100mg tablet

  128. Viagra Deutschland Apotheke

  129. Rujkjs says:

    synthroid us – buy cialis for sale tadalafil 40mg us

  130. HmehPlaby says:

    analytical essay on newspaper article apa sample essay paper

  131. Iywjsu says:

    sildalis generic – sildalis online buy buy metformin 1000mg sale

  132. Xvcscl says:

    cost provigil 200mg – cost of stromectol medicine ivermectin brand

  133. RjrcShofs says:

    term paper website migration project college term paper outline

  134. Zzpjyx says:

    order vardenafil online legally – xenical 120mg oral orlistat 120mg cheap

  135. Drnnwoxia says:

    essay on effects of global warming on antarctica best essay writing company uk

  136. Jukawf says:

    buy hydroxychloroquine pill – order hydroxychloroquine generic buy valacyclovir 1000mg sale

  137. Nexxbu says:

    purchase sildalis without prescription – sildalis order online buy glucophage generic

  138. hzy84q says:

    cialis over the counter tadalafil walmart cialis 20 mg

  139. Vziarn says:

    order ampicillin 500mg for sale – cheap ciprofloxacin 500mg order hydroxychloroquine 200mg for sale

  140. Vherea says:

    order hydroxychloroquine online – plaquenil usa hydroxychloroquine for sale online

  141. dyefume says:

    Vimax comprar brand kamagra soft Is Cephalexin A Antiviral Drug

  142. Qdbtxs says:

    viagra 150mg pills – viagra 100mg uk order generic tadalafil 20mg

  143. Nkunbg says:

    viagra 50mg en ligne – acheter gГ©nГ©rique viagra en france cialis 40mg pour homme

  144. Fowule says:

    ivermectin 9 mg – order stromectol 6mg pill ivermectin oral

  145. wegoacme says:

    tadalafil goodrx tadalafil without a doctor prescription

  146. Kpiqre says:

    oral prednisone 10mg – real online canadian pharmacy buy prednisone 10mg generic

  147. Xjwgna says:

    oral accutane 10mg – metformin 1000mg ca order amoxil online cheap

  148. Yglcuz says:

    lisinopril 5mg us – lyrica 150mg without prescription order omeprazole 20mg pills

  149. Fwoqny says:

    buy lyrica 75mg online – cetirizine 5mg pill azithromycin 500mg drug

  150. Jqrfrv says:

    buy triamcinolone 10mg without prescription – buy misoprostol 200mcg pills clarinex 5mg brand

  151. arertLip says:

    online pharmacy discount code 2018 online pharmacies

  152. Rsngcp says:

    order doxycycline 100mg pill – neurontin sale purchase levothyroxine sale

  153. Nyibne says:

    order xenical 120mg pill – purchase plaquenil pill cheap plaquenil 400mg

  154. Hwjrus says:

    buy cenforce 50mg generic – zyloprim online buy acyclovir 800mg for sale

  155. EloreLex says:

    At beginning I wasn’t convinced it was working as a service to me so I emailed Pharmasave to enquire of for advice. I was told that some people start to get the idea results within a twosome of weeks but to dispense it at least 4 weeks. I dare say I wasn’t a man of the lucky ones to see any results after 2 weeks but I acclimatized it diligently against a hardly more weeks and WOW! I’m glad I stuck to it!

  156. TotoNuddy says:

    Priligy Herbal Gibina [url=http://apriligyn.com]priligy tablets online[/url]

Leave a Reply