Hvað er til ráða?

Skrifað um February 26, 2013 · in Almennt · 42 Comments

Escherichia coli.

Escherichia coli.

Láta mun nærri, að það séu tíu sinnum fleiri gerlafrumur (1014) í og á einum manni en líkamsfrumurnar (1013) sjálfar. Með öðrum orðum erum við gegnumsmogin af gerlum (bakteríum) og ekki bara af einni gerð, heldur munu það vera nálægt eitt þúsund tegundir. Þessar örsmáu lífverur gera sitt gagn á ótal mismunandi hátt, vinna vítamín úr fæðu, koma í veg fyrir sveppasýkingar, styrkja ónæmiskerfið og bæta meltinguna, svo að fátt eitt sé talið. Þá er stór hópur, sem hvorki veldur skaða né gerir gagn, að því menn bezt vita nú um stundir; en svo má ekki má loka augunum fyrir því, að margir gerlar valda þungærum sjúkdómum og hafa gert svo lengi sem elztu menn muna.

Ein algengasta tegundin tengd mönnum nefnist Escherichia coli, oft kölluð aðeins E. coli eða saurgerill. Hún er til í mörgum gerðum og í milljarða tali í þörmum manna, þar sem hún veldur jafnan engum skaða.

Escherichia coli er um 3 míkrómetrar á lengd. Teikn. ÁHB.

Escherichia coli er um 3 míkrómetrar á lengd. Teikn. ÁHB.


Á hinn bóginn er einn stofn þessa gerils, sem skotið hefur mönnum skelk í bringu á allra síðustu árum. Þessi stofn nefnist EHEC eða Enterohemorragisk Escherichia coli og er fyrra nafnið dregið af því, að hann veldur blóðugum niðurgangi. (Reyndar eru til að minnsta kosti fjórir aðrir stofnar, sem valda niðurgangi: ETEC EPEC EIEC EAEC.) Stofninn var uppgötvaður 1982 og hin síðari ár hefur hann valdið illvígum sjúkdómi, ekki sízt í börnum og gamalmennum. Þótt blóðugur niðurgangur sé slæmur, er hitt verra, að gerillinn gefur frá sér eiturefni, verotoxin, sem drepur frumur í nýrum, svo að þau verða óstarfhæf. Helzt er talið, að eitrið eyðileggi stoðkerfi í frumum. Sjúkdómurinn heitir hemolytiskt uremiskt syndrom, sem er skammstafað HUS og hefur leitt allmarga til dauða, meðal annars í Þýzkalandi og Svíþjóð fyrir tveimur árum. Ástæðan er fyrst og fremst sú, að gerlastofninn er ónæmur fyrir öllum sýklalyfjum. Hér á landi hafa nokkrir sýkzt en ekki kann eg að segja frá afdrifum þeirra. Um þetta má lesa á vef þessum:

http://www.landlaeknir.is/smit-og-sottvarnir/smitsjukdomar/sjukdomur/item12474/Enterohemoragisk-E–coli.
EHEC-stofn lifir í meltingarvegi kúa, kinda og geita án þess að valda þeim tjóni. Eitrið, sem gerlarnir gefa frá sér, miðast fyrst og fremst að því að drepa lítil frumdýr, sem nærast á gerlunum, hvort sem þau verða á vegi þeirra úti í náttúrunni eða í innyflum hýslanna. En það, sem gerzt hefur, er, að þessi tiltekni gerlastofn hefur myndað ónæmi gegn öllum þekktum sýklalyfjum. Hann hefur því lifað í umhverfi, þar sem þessum meðölum hefur óspart verið beitt. Genaraðir þessa stofns hafa ekki sést áður og hann hefur sinn eigin kóða, O104:H4. Stofninn hefur því ræktazt við óvenjulegar aðstæður og mun fjölga sér örar en aðrir.

Í Þýzkalandi er talið, að hann hafi borizt í menn með illa soðnu nautakjöti eða sennilegra hakki. Þá er vitað, að hann hefur fundizt í eplasíter, þar sem eplin höfðu áður atazt í kúamykju. Um fleiri smitleiðir getur verið að ræða.

Mergurinn málsins er sá, að með því að gefa húsdýrunum sýklalyf, koma fram ónæmir stofnar gerla, sem síðar geta sýkt menn. Í ljósi þessa hafa menn velt því alvarlega fyrir sér, hvort réttlætanlegt sé að meðhöndla húsdýr með sýklalyfjum, sem eru ætluð mönnum. Um þetta eru ærið skiptar skoðanir. En eitt er víst að öllu óbreyttu, og það er, að áður óþekktir, illvígir gerlastofnar muni breiðast út meðal manna með miklum hraða innan örfárra ára.

 

Ekki sakar að minna á, að bezta ráðið til þess að hliðra sér hjá gerlasjúkdómum, er að þvo sér oft um hendur (sjá hér).

Sjá ennfremur: http://www.vetenskapspedagogen.se/sv/node/22

ÁHB / 26.2. 2013

 

Leitarorð:

42 Responses to “Hvað er til ráða?”
  1. RegeShofs says:

    sildenafil citrate over the counter where can i get sildenafil

  2. RwhShofs says:

    which statement is accurate regarding sildenafil? what does sildenafil look like

  3. Kwghkeype says:

    tadalafil generic vs cialis 5mg tadalafil

  4. RkjShofs says:

    purchase oral ivermectin stromectol cream

  5. Kbvkeype says:

    cost of ivermectin lotion ivermectin medication

  6. RkgjShofs says:

    ivermectin 3 mg tablet dosage stromectol online pharmacy

  7. FnenSaurb says:

    viagra without prescription buying viagra

  8. Keezkeype says:

    how fast does tadalafil work tadalafil 20 mg price

  9. Kbwnkeype says:

    buy cheap viagra online from india order viagra 100mg

  10. You have brought up a very fantastic points, regards for the post.

  11. you are really a good webmaster. The website loading speed is incredible. It seems that you are doing any unique trick. Moreover, The contents are masterwork. you’ve done a magnificent job on this topic!

  12. This is the right blog for anyone who wants to find out about this topic. You realize so much its almost hard to argue with you (not that I actually would want…HaHa). You definitely put a new spin on a topic thats been written about for years. Great stuff, just great!

  13. Lakme says:

    You are a very bright person!

  14. Slot Gacor says:

    I am so happy to read this. This is the type of manual that needs to be given and not the accidental misinformation that is at the other blogs. Appreciate your sharing this best doc.

  15. I enjoy you because of each of your effort on this site. Debby really likes participating in research and it’s easy to see why. Most of us learn all about the dynamic mode you present precious tips by means of your web blog and therefore recommend participation from visitors about this area of interest and my simple princess is now understanding a whole lot. Take advantage of the rest of the year. You have been carrying out a fantastic job.

  16. micro fiber says:

    You are my aspiration, I have few blogs and occasionally run out from to post .

  17. Dennisdow says:

    Entretien Pac Vert-le-Petit
    Notre agence assure des services de depannage ferme et rapide pour reparer votre pompe a chaleur endommage

    Experimentes en la matiere, nos depanneurs professionnels possedent toutes les qualites requises pour remettre en etat votre pompe a chaleur defectueuse

  18. JebnShofs says:

    generic cialis canada online pharmacy pharmacy store design layout

Leave a Reply