Aronsvendir – Erysimum

Skrifað um October 24, 2015 · in Flóra · 154 Comments

Aronsvöndur vex oft þar, sem samkeppni er lítil. Ljósm. ÁHB.

Aronsvöndur vex oft þar, sem samkeppni er lítil. Ljósm. ÁHB.


Aronsvendir – Erysimum

Aronsvendir, Erysimum L., tilheyra krossblómaætt (Brassicaceae, syn. Crusiferae); einærar til fjölærar jurtir; sumar eru þó trénaðar neðst. Hærðar plöntur, oft með tví-, þrí- eða margkvísluðum hárum. Stöngull er uppréttur eða stofnsveigður, stinnur, greindur, ýmist efst eða neðst, eða ógreindur, með fá eða mörg blöð. Blöð eru stakstæð, lensulaga, heilrend, bugtennt eða tennt, neðri blöð á stuttum stilk; engin stofnhvirfing.

Blómskipun er klasi. Krónublöð gul og fjögur að tölu. Fræni grunnt klofið. Skálpleggir uppréttir, uppsveigðir eða útstæðir, álíka langir og bikarblöð eða helmingi lengri. Skálpar aflangir, miklu lengri en þeir eru breiðir, ferstrendir.

Ættkvíslarnafnið Erysimum er dregið af gríska orðinu ‘eryomai’, hjálpa. Það er til komið af því, að sumar tegundir voru notaðar við sjúkdómum, þó að þær séu flestar eitraðar.

Samnefni:
Cheiranthus Linnaeus
Cheirinia Link
Cuspidaria (de Candolle) Besser
Syrenia Andrzejowski ex Besser

Um 150-200 tegundir teljast til kvíslarinnar, ein tegund er talin hér innlend, aronsvöndur, fáeinar eru í ræktun og tvær tegundir hafa fundizt sem slæðingar.
Í eftirfarandi greiningarlykli er aðeins greint á milli þriggja tegunda, hinnar íslenzku og tveggja sjaldgæfra slæðinga. Sameiginlegt þessum þremur tegundum er, að krónublöð eru styttri en 10 mm; á öðrum tegundum kvíslarinnar, sem eru ræktaðar í görðum, eru krónublöð lengri en 20 mm.

 

Greiningarlykill að íslenzkri tegund og tveimur slæðingum:

1. Skálpar uppréttir og liggja upp með stöngli …. aronsvöndur (Erysimum strictum)
1. Skálpar uppsveigðir eða útstæðir …………. 2

2. Skálpar 2-5 cm á lengd. Ein- eða tvíær ……. Erysimum cheiranthoides (akurgyllir)
2. Skálpar 6-8 cm á lengd. Einær …………… Erysimum repandum (hafnagyllir)

Aronsvöndur eða mývatnsdrottning. Blómskipun er klasi, sem lengist jafnan við þroskun. Ljósm. ÁHB.

Aronsvöndur eða mývatnsdrottning. Blómskipun er klasi, sem lengist jafnan við þroskun. Ljósm. ÁHB.


Aronsvöndur – Erysimum strictum

Aronsvöndur – Erysimum strictum P. Gaertn., B. Mey. & Scherb. – er tvíær. Stöngull er uppréttur, oftast ógreindur, aðhærður og blöðóttur. Neðstu blöðin eru stilkuð og spaðalaga, blaðgrunnur fleyglaga; hin efri aflöng eða lensulaga. Þau eru stjarnhærð og gisbugtennt eða heilrend.
Blómin eru í stuttum klasa, sem lengist mjög við þroskun. Krónublöðin eru fagurgul, um 8 mm á lengd og miklu lengri en bikarblöðin. Skálpar uppréttir eða uppsveigðir, 6-8 sinnum lengri en leggirnir.

Vex í klettum, giljum og blómlendi, einkum á norðanverðu landinu og hér og hvar annars staðar um landið. Mjög algengur við Mývatn eins og nafnið Mývatnsdrottning bendir til. Blómgast í júlí. Getur orðið yfir 1 m á hæð.

Ættkvíslarnafnið strictum er komið af latínu ‘strictus’, stinnur, beinn.

Plantan er öll eitruð og þá einkum fræin. Eituráhrifin lýsa sér sem ógleði og magaverkir. Ef verulegt magn hefur verið innbyrt getur hjartsláttur orðið óreglulegur. Þá er gott að drekka vatn í ríkum mæli.

Samnefni:
Erysimum hieraciifolium L.
Erysimum virgatum auct.

Nöfn á erlendum málum:
Enska: wormseed mustard, tall wormseed wallflower
Danska: Rank Hjørneklap
Norska: berggull, hjørneklapp
Sænska: bergkårel, berggyllen
Finnska: rantaukonnauris
Þýzka: Steifer Schöterich
Franska: vélar droit

 

Hafnagyllir – Erysimum repandum

Hafnagyllir – Erysimum repandum L. – er einær. Stöngull er uppréttur, ógreindur eða greindur neðst, gráloðinn. Stofnblöð, sem visna oft við fræþroska, líkjast stöngulblöðum. Efstu stöngulblöð stilklaus, neðri blöð á 0,3-2 cm stilk, blaðka striklaga, lensulaga til sporbaugótt, 2-8 x 5-12 cm, mjókka jafnt niður; blaðrönd bugðótt eða gróftennt til smátennt, jafnvel heilrend.
Blómklasi, með 15-30 blómum, lengist töluvert við þroskun og getur orðið um 30 cm á lengd. Blómleggir eru álíka langir og bikarblöð. Bikarblöð striklaga til aflöng, 4-6 mm á lengd; krónublöð gul, mjó-öfuglensulaga til spaðalaga, 6-8 x 1,5-2 mm, nögl 3-6 mm. Skálpar útstæðir, 3-9 cm x 1,5-2 mm, margfalt lengri en skálpleggir og litlu gildari.

Mjög sjaldgæfur slæðingur, sem fannst einu sinni á Sauðárkróki. Tegundin vex einkum í kringum Svartahaf og hefur sennilega slæðzt með korni norður um Evrópu. Er einnig algengur slæðingur í Ástralíu og Norður- og Suður-Ameríku. Getur orðið um hálfur metri á hæð og vex á þurrum og sólríkum stað.

Plantan er öll eitruð, en hefur þó verið notuð til lækninga, einkum á Spáni.

Viðurnafnið repandum merkir ‘lítið eitt bylgjóttur jaðar’.

Samnefni:
Cheirinia repanda (Linnaeus) Link
Erysimum ramosissimum Crantz

Nöfn á erlendum málum:
Enska: spreading wallflower, bushy wallflower, treacle mustard
Danska: Ægte stormhat, Orientalsk pileurt
Norska: kverngull
Sænska: rysskårel
Finnska: idänukonnauris
Þýzka: Sparrige Schöterich, Spreiz-Schöterich
Franska: vélar étalé

 

Akurgyllir – Erysimum cheiranthoides

Akurgyllir – Erysimum cheiranthoides L. – er ein- eða tvíær, hávaxin jurt. Stöngull er stinnur og uppréttur, oftast greinóttur með fá stöngulblöð, stjarnhærður. Stofnblöð, sem visna oft við fræþroska, líkjast stöngulblöðum. Efstu stöngulblöð á stuttum stilk eða stilklaus, lensulaga, striklaga eða sporbaugótt, 2-7 cm x 5-12 mm; blaðrönd heilrend eða smátennt, sjaldan bugðótt til tennt.
Blómklasi lengist talsvert við þroskun. Blómleggir eru 2 eða 3 sinnum lengri en bikarblöð. Bikarblöð aflöng, 1,8-2 mm á lengd; krónublöð gul, mjó-spaðalaga, 3-5,5 x 1,5-2 mm, nögl 1,5-3,5 mm. Skálpar uppréttir eða uppsveigðir, 1,5-2,5 cm x 1-1,3 mm, um tvöfalt lengri en skálpleggir.

Fannst sem slæðingur á nokkrum stöðum um miðbik síðustu aldar. Tegundin er upprunnin í Mið-Evrópu og norðanverðri Asíu. Getur orðið um 60 cm á hæð og blómgast nær allt sumarið. Hefur slæðzt vítt um heim.

Plantan er öll eitruð.

Viðurnafnið cheiranthoides er dregið af Cheiranthus (úr arabísku ‘kairi’, gull, og úr grísku ‘anthos’, blóm) og -oides, líkur; og merkir því sá, sem líkist Cheiranthus.

Samnefni:
Cheiranthus cheiranthoides (Linnaeus) A. Heller
Cheirinia cheiranthoides (Linnaeus) Link
Cheiranthus cheiranthoides (L.) A.Heller
Cheiranthus turritoides Lam.

Nöfn á erlendum málum:
Enska: wormseed mustard, treacle-mustard
Danska: Gyldenlak-Hjørneklap
Norska: åkergull
Sænska: åkerkårel, åkergyllen; vanlig åkerkårel (ssp. cheiranthoides), storkårel (ssp. altum)
Finnska: peltoukonnauris
Þýzka: Acker-Schöterich
Franska: vélar fausse-giroflée

ÁHB / 24. október 2015

Leitarorð:

154 Responses to “Aronsvendir – Erysimum”
  1. gunguch says:

    Only of the patients injected had prolonged erections. prednisone no rx needed viagra online farmacia Gfnsnu

  2. DnrmShofs says:

    how long does viagra stay in your system viagra not working anymore

  3. Ccehroady says:

    video of viagra working viagra how long

  4. DnrmShofs says:

    how much does the military spend on viagra how long does viagra last in your system

  5. RkioShofs says:

    what makes you harder viagra or cialis adderall and cialis

  6. RegvShofs says:

    cost of ivermectin 1% cream buy stromectol canada

  7. DgwhShofs says:

    where to buy tadalafil online 25 mg tadalafil

  8. RrnnShofs says:

    credit cards for bad credit loan for bad credit

  9. Kennethcealp says:

    [url=https://www.windowsfix.info/3-easy-tactics-on-how-to-fix-blue-screen-of-death.html]3 easy tactics on how to fix blue screen of death[/url]
    [url=https://www.windowsfix.info/answer-to-why-is-my-computer-running-so-slow.html]answer to why is my computer running so slow[/url]
    [url=https://www.windowsfix.info/fix-computer-crashes-instantly.html]fix computer crashes instantly[/url]
    [url=https://www.windowsfix.info/fix-dll-errors.html]fix dll errors[/url]
    [url=https://www.windowsfix.info/fix-runtime-error.html]fix runtime error[/url]
    [url=https://www.windowsfix.info/fix-slow-running-computer–how-to-fix-a-slow-computer.html]fix slow running computer – how to fix a slow computer[/url]
    [url=https://www.windowsfix.info/fix-windows-installer-1706-error.html]fix windows installer 1706 error[/url]
    [url=https://www.windowsfix.info/how-to-fix-bad-pool-caller-error-instantly–3-easy-ways.html]how to fix bad pool caller error instantly – 3 easy ways[/url]
    [url=https://www.windowsfix.info/increase-computer-speed–2-solutions-how-to-increase-computer-speed.html]increase computer speed – 2 solutions how to increase computer speed[/url]
    [url=https://www.windowsfix.info/make-my-computer-run-faster–3-tips-on-how-to-make-my-computer-faster.html]make my computer run faster – 3 tips on how to make my computer faster[/url]
    [url=https://www.windowsfix.info/onestop-to-fix-computer-errors.html]one-stop to fix computer errors[/url]
    [url=https://www.windowsfix.info/physical-memory-dump–how-to-fix-the-physical-memory-dump-instantly.html]physical memory dump – how to fix the physical memory dump instantly[/url]
    [url=https://www.windowsfix.info/proven-ways-on-how-to-speed-up-windows-7-easily.html]proven ways on how to speed up windows 7 easily[/url]
    [url=https://www.windowsfix.info/rundll32-error–how-to-fix-rundll32exe-error.html]rundll32 error – how to fix rundll32.exe error[/url]
    [url=https://www.windowsfix.info/runtime-error-91–what-is-it-and-how-to-fix.html]runtime error 91 – what is it and how to fix[/url]
    [url=https://www.windowsfix.info/speed-up-your-computer–secret-on-how-to-speed-up-your-computer.html]speed up your computer – secret on how to speed up your computer[/url]
    [url=https://www.windowsfix.info/winxp-registry-cleaner–rated-windows-xp-registry-cleaner.html]winxp registry cleaner – rated windows xp registry cleaner[/url]

  10. AbertAcume says:

    коли закінчиться війна скільки буде тривати війна в україні 2022 коли закінчиться війна в україні 2022 екстрасенси

  11. FefbSaurb says:

    tadalafil liquid fda approval date tadalafil and blood pressure

  12. Cwgvroady says:

    natural alternatives to viagra viagra sample

  13. DjehShofs says:

    cost of ivermectin medicine ivermectin 4 mg

  14. FefgSaurb says:

    maximpeptide tadalafil review tadalafil eli 20

  15. Kwghkeype says:

    tadalafil 10mg side effects tadalafil 20 india

  16. FefgSaurb says:

    tadalafil citrate dosage bodybuilding tadalafil patent expiration date

  17. RwhShofs says:

    sildenafil price per pill cvs sildenafil price

  18. FehhSaurb says:

    where to buy ivermectin cream stromectol nz

  19. DgwiShofs says:

    ivermectin tablets order ivermectin 9 mg

  20. DgwiShofs says:

    ivermectin eye drops ivermectin 6

  21. Cehhroady says:

    cost of ivermectin lotion ivermectin 3mg

  22. RkgjShofs says:

    ivermectin buy australia stromectol pills

  23. DbwiShofs says:

    ivermectin 1 cream 45gm ivermectin 3mg tab

  24. FnenSaurb says:

    viagra online without prescription buy viagra soft tabs

  25. DbngShofs says:

    natural source of sildenafil citrate sildenafil at walgreens

  26. FnenSaurb says:

    generic brands of viagra online alternative viagra

  27. Gilbertpep says:

    九州娛樂城

  28. AustinDiert says:

    The key to improving your chances of winning at roulette is to set up the game properly and have everything ready before you play, not after you play. Here we give you some tips to help you know how to do it right. Roulette games are challenging and take a bit of getting used to, but there is nothing wrong with making a bet, winning some money and treating yourself to something nice. The Orphelins game is played on two parts of the wheel. Orphelins is the French word for orphans, probably because the game is split in two. But it might also have something to do with the fact that it is not often played in the casino. Anyway, you play this game on a total of eight numbers, and you have to bet five chips to play. You bet one chip straight on number 1, the rest of the chips are bet as a split bet on boxes 6 9, 14 17, 17 20 and 31 34. Number 17 is also paid out as a straight number. https://kodmek.com/forum/profile/colettehannan46 – Bicycle Guider on Facebook Yep every single hand, it’s insane No bust blackjack, play to 22 Posted on May 6, 2015 by Tyler Benedict Retrospec Harper Single Speed – The best comfort bicycles for seniors – hello(at)bicycle-guider.com It appears that your cart is currently empty “It’s about money. They are businesses, so that is what they are supposed to be about in large part. Sports betting also allows them to be more competitive,” explained Anthony Lucas, a professor of casino management at the University of Nevada Las Vegas who has developed award-winning research on the business aspects of the global gaming industry. “They can hang onto their clientele by eliminating a reason to go to Las Vegas.” Players may double down on the first two cards dealt to them (except a natural Blackjack) and on the first two cards after a split, except with aces. Players can double down for less as long as amount is half or more of the original bet. When splitting Aces, the Player will receive only one draw card for each Ace. On most games aces can be re-split, but cannot be re-split on double deck games.

  29. Chesternus says:

    https://stromectolgf.online/# ivermectin 3 mg tablet dosage

  30. Thomasmuh says:

    online canadian pharmacy sildenafil without a doctor’s prescription

  31. Stevenpam says:

    https://drwithoutdoctorprescription.online/# pet antibiotics without vet prescription

  32. Stevenpam says:

    https://drwithoutdoctorprescription.com/# ed meds online without prescription or membership

  33. Cameronreogy says:

    prescription meds without the prescriptions prescription drugs online without doctor

  34. Stevenpam says:

    https://drwithoutdoctorprescription.com/# canadian online pharmacy

  35. Cameronreogy says:

    tadalafil without a doctor’s prescription online prescription for ed meds

  36. MichaelLurge says:

    mexican viagra viagra discount

  37. Rickymal says:

    amoxicillin online without prescription amoxicillin generic brand

  38. StephenRuG says:

    https://doxycyclineforsale.life/# doxycycline 20 mg capsules

Leave a Reply