Arctoa – totamosar

Skrifað um December 2, 2014 · in Mosar · 56 Comments

Arctoa Bruch & Schimp. (totamosar) heyrir nú til Rhabdoweisiaceae (kármosaætt) en tilheyrði áður Dicranaceae (brúskmosaætt).

Til ættkvíslarinnar teljast þrjár tegundir og vaxa tvær þeirra hér á landi.

Þetta eru uppréttir, lágvaxnir blaðmosar, sem vaxa á móbergi, steinum, klettum, í þúfnakollum, melum og jarðvegsfylltu undirlagi.

Þeir líkjast Dicranum tegundum, en eru jafnan minni (0,5-3 cm á hæð). Þá eru blöð einnig styttri; efstu blöð um 3,5 mm en hin neðri vart meira en 2 mm.

Plönturnar eru allar tvíkynja og því eru gróhirzlur mjög algengar. Eitt megineinkenni tegundanna er, að stilkur er aðeins 1-4 mm á lengd. Gróhirzluop er vítt og standa kranstennur út frá opi eða eru sjaldnar uppréttar. Enginn hnúður er á hálsi eins og hjá Kiaeria (hnúsksmosum).

 

Greiningarlykill að tegundum innan Arctoa:

1 Stilkur um 1 mm á lengd. Gró 30-35 µm að þvermáli. Framendi blaða heilrendur …. A. anderssonii

1 Stilkur um 3-5 mm á lengd. Gró <25 µm að þvermáli. Framendi blaða tenntur …. A. fulvella

Lýsing á tegundum:

 

Arctoa anderssonii Wichura – klettatoti

Vex í grænum eða blágrænum þéttum þúfum eða breiðum, oft glansandi, um 2 cm á hæð. Blöð eru breið-egglaga neðst og lykja laust um stöngul, upprétt og mjókka smám saman fram í langan, mjóan, heilrendan odd. Efri blöð allt að 3 mm á lengd en neðri blöð 1,5-2 mm.

Rif er mjótt (30-35 µm á breidd) og nær fram úr blöðku; engar þykkveggja frumur sjást í þverskurði.

Frumur í blaði eru með þykka veggi; þær eru ferhyrndar og aflangar (2-5:1) en mun styttri út við blaðjaðar. Hornfrumur eru stærri en aðrar frumur, með þynnri veggi og brúnar. Hornin geta verið óskýr, en þau eru oftast aflöng.

Plöntur eru tvíkynja. Kvenhlífarblöð eru svo löng (allt að 6 mm), að þau ná að hylja stilk og jafnvel gróhirzlu. Stilkur, 1 mm, er gulur, sver og uppréttur. Gróhirzla er egglaga, upprétt og eru þurrar hirzlur rákóttar. Kranstennur eru rauðbrúnar og standa út frá opinu sé hirzlan þurr, nema hún sé full af gróum, eru þær uppréttar.

Gró eru 30-35 µm að þvermáli, fínvörtótt.

Tegundin var fyrrum talin afbrigði af næstu tegund, A. fulvella, og var skilin frá henni á grundvelli stutts stilks og langra kvenhlífarblaða; þá nær rif ekki jafnlangt út úr blaði.

Vex fremur strjált um sunnan- og vestanvert landið. Er aðallega á móbergi svo og í sandfylltum skorningum í klettum og steinum.

Sjá: http://www.artfakta.se/SpeciesFact.aspx?TaxonId=82

https://www.google.is/search?q=arctoa+anderssonii&biw=768&bih=385&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=VKp9VPvtCaLT7QbDvYDQBw&ved=0CAcQ_AUoAg#facrc=_&imgdii=_&imgrc=WFKW1GWUth4cDM%253A%3BvJpxBIBPbmIisM%3Bhttp%253A%252F%252Fwww.mobot.org%252Fplantscience%252Fbfna%252FV1%252Fdicrarctoa_files%252Fimage002.gif%3Bhttp%253A%252F%252Fwww.mobot.org%252Fplantscience%252Fbfna%252FV1%252Fdicrarctoa.htm%3B576%3B762

 

 

Arctoa fulvella (Dicks.) Bruch & Schimp. – rindatoti

Vex í grænum, brúngrænum, gulgrænum eða svartleitum þúfum eða þéttum breiðum, oft glansandi, um 3 cm á hæð. Blöð eru breið neðst og lykja laust um stöngul, upprétt og mjókka smám saman fram í langan, mjóan, smátenntan, vörtóttan odd; oft einhliðasveigð. Efri blöð allt að 3,5 mm á lengd en neðri blöð 2-3 mm.

Rif er mjótt (30-60 µm á breidd) og nær langt fram úr blöðku; engar þykkveggja frumur sjást í þverskurði.

Frumur í blaði eru með frekar þykka veggi; þær eru ferhyrndar og aflangar (2-5:1) en mun styttri út við blaðjaðar. Í blaðgrunni eru frumur langar með þykka langveggi en þunna þverveggi. Hornfrumur eru stærri en aðrar frumur, með þynnri veggi (geta þó verið allþykkir) og oft gulbrúnar. Hornin geta verið óskýr, en þau eru aflöng eða ferningslaga og ná um hálfa leið frá blaðjaðri að rifi.

Plöntur eru tvíkynja. Kvenhlífarblöð eru löng (allt að 6 mm), með slíðurlaga grunn, ná oft upp að gróhirzlu. Stilkur, 2-3(-5) mm, er gulur, sver og uppréttur. Gróhirzla er egglaga, upprétt og eru þurrar hirzlur rákóttar. Kranstennur eru rauðbrúnar og standa út frá opinu sé hirzlan þurr, nema hún sé full af gróum, eru þær uppréttar.

Gró eru 17-24 µm að þvermáli, fínvörtótt.

Vex víða um land, nema sjaldgæf á Norðurlandi. Er einna algengust á móbergi, steinum og klettum, urðum og hraunum, í þúfnakollum og snjódældum.

 

Hætta er á að rugla tegundinni saman við Kiaeria tegundir, ef hún er án gróhirzlna. Þá er Blindia acuta að mörgu leyti lík, en stórar og rauðbrúnar hornfrumur þeirrar tegundar er öruggt einkenni. Rif á Dicranella heteromalla er um þriðjungur blaðs neðst.

 

 

Sjá: http://www.bbsfieldguide.org.uk/sites/default/files/pdfs/mosses/Arctoa_fulvella.pdf

 

Helztu heimildir:
A.J.E. Smith, 2004: The Moss Flora of Britain and Ireland. Cambridge University Press
Ágúst H. Bjarnason, 2010: Greiningarlykill að ættkvíslum íslenzkra blaðmosa (Musci) ásamt tegundaskrá. Fjölrit Vistfræðistofu n:r 40. Reykjavík.
Bergþór Jóhannsson: Íslenskir mosar. Fjölrit Náttúrufræðistofnunar n:r 19. Nóvember 1991
Tomas Hallingbäck et al.: Bladmossor: Sköldmossor-blåmossor. ArtDatabanken, Sveriges lantbruksuniversitet. Uppsala 2008.
Tomas Hallingbäck, Ingmar Holmåsen, 2008: Mossor. En fälthandbok. Interpublishing. Stockholm.

 

ÁHB / 2. desember 2014

P.s. Höfundur hlaut styrk frá Hagþenki 2014 til ritstarfa.

 

Ath. Myndir munu birtast síðar.

 

Leitarorð:

56 Responses to “Arctoa – totamosar”
  1. Patteh says:

    canadian online pharmacy prednisone – genepredni.com online order prednisone 10mg no prescription

  2. Nrylfw says:

    modafinil buy – provigil dosage modafinil 100 mg

  3. Zjncdh says:

    accutane for sale canada – accutane cream cost accutane price in usa

  4. Llucit says:

    can you buy amoxicillin over the counter – amoxicillin no prescription walgreens amoxicillin price

  5. Ykncff says:

    side effects of ivermectin – stromectol 0.1 stromectol 3 mg price

  6. Monjyo says:

    tadalafil tablets for female – tadalafil 20mg canada drug cialis canada buy online

  7. Ljzxue says:

    cost of ivermectin pill – ivermectin us

  8. Muhmsg says:

    price viagra generic – price of viagra how to order generic viagra online

  9. Ppnkpm says:

    where can i buy cialis over the counter – where to buy cialis over the counter in canada where can you get cialis over the counter

  10. Qqjiyt says:

    stromectol 2mg online – stromectol pills purchase ivermectin

  11. Yzwzlk says:

    prednisone 10 mg order online – prednisone no script medication prednisone

  12. Ayobwu says:

    provigil vs nuvigil – provigil online provigil generic

  13. Qiaqki says:

    z pack antibiotic – zithromax for uti buy azithromycin 250mg online

  14. Jdivfk says:

    viagra 100 mg best price – cheap viagra online free shipping sildenafil 20 mg canada

  15. Lzkgtq says:

    tadalafil 20mg canada drug – tadalafil over the counter usa how to buy cialis in india

  16. Kordgk says:

    purchase ivermectin – ivermectin 3mg ivermectin 1 cream generic

  17. Kavejj says:

    best casino online – casinoslotgam online slots for real money

  18. Gaespi says:

    which high blood pressure medication causes erectile dysfunction – ed meds online erection pills

  19. Yzdepx says:

    prednisone 5mg over the counter – can i buy prednisone online in uk prednisone 20 mg

  20. Jejyqy says:

    buy generic viagra without prescription – buy generic viagra sildenafil soft tabs generic

  21. Yqgclb says:

    online pharmacy cialis 20 mg – Best way to take cialis how much should cialis cost

  22. Jhcfjh says:

    stromectol price – stromectol for sale buy ivermectin cream

  23. Lctuqq says:

    over the counter ed pills at walgreens – best medication for ed best over the counter ed pills

  24. Toueit says:

    ventolin cost australia – gnrventolin.com albuterol sulfate inhaler

  25. Mwefzr says:

    cost of cytotec tablet in india – can i buy cytotec without prescription how to get cytotec in south africa

  26. Vycmaa says:

    neurontin 100mg price – neurontin 50 mg synthroid cost in canada

  27. Oajzgx says:

    viagra india online pharmacy – viagra 400mg

  28. Xxisgz says:

    cialis generic online pharmacy – cialis 2.5 mg daily use top 10 online pharmacy in india

  29. Ahzlog says:

    vardenafil prescriptions online – vardenafil dose brand vardenafil online

  30. Mqsgls says:

    ivermectin 3mg for lice – ivermectin 0.08%

  31. Fssczw says:

    prednisone 10 mg tablet cost – prednisone 2 mg tablets 60 mg prednisone

  32. Drkkna says:

    help with assignments australia – buy an essay paper help writing research paper

  33. Qfsqlo says:

    200 mg cialis – Fda approved cialis tadalafil medicine

  34. Ijljrj says:

    stromectol pill for humans – ivermectin buy australia ivermectin pills human

  35. Cxbcmk says:

    where to buy prednisone online – prednisone 2 mg prednisone 5 tablets

  36. Ljinnu says:

    buy lasix online uk – lasix over the counter uk lasix

  37. Riftcx says:

    ventolin purchase – topventoli.com ventolin price

  38. Ozzvim says:

    how to get cytotec in south africa – buy cytotec in australia cytotec for induction

  39. Lsfgfd says:

    price doxycycline – buy doxycycline australia buy prednisolone 5mg tablets uk

  40. Ulwzdi says:

    ivermectin lotion for lice – stromectol how much it cost ivermectina online

  41. Ygrsqh says:

    price of stromectol – ivermectina 6 mg where can i buy stromectol

  42. Rdkwom says:

    sildenafil for women – non prescription sildenafil sildenafil discount

  43. Pfwqts says:

    tadalafil generic – tadalapills tadalafil pills

  44. Vzsycw says:

    accutane order online – accutane cream over the counter buy accutane online canada

  45. Xkfslo says:

    essays done for you – essays online to buy pre written essays for sale

  46. Cintzm says:

    stromectol pharmacy – buy ivermectin canada ivermectin 2mg

  47. Oloosy says:

    viagra price in south africa – Branded cialis no prescription needed canadian pharmacy

  48. Rioenr says:

    buy brand vardenafil – canadian pharmacy viagra 50 mg ed pills

  49. Mozghm says:

    plaquenil eye problems – plaquenil 400 mg prednisone 2 mg daily

  50. Nfjvsz says:

    buy vidalista 40mg – kamagra gold 100 vidalista 60

  51. Apacpi says:

    orlistat 60 milligram – orlistat cancer risk alli vs xenical

  52. Kgnmse says:

    buy stromectol pills – ivermectin buy nz stromectol pill

  53. Ifjmdd says:

    reputable online pharmacy uk – cheap cialis 20 mg 60 pills average cost of 20mg cialis

  54. Lqmfso says:

    prednisone 20 mg price india – prednisone 50 tablet how to get prednisone

  55. Vtrxld says:

    ivermectin australia – stromectol for human buy ivermectin canada

  56. Rhpbez says:

    viagra mexico – samples of viagra buy viagra over the counter australia

Leave a Reply