„Að grasklæða landið allt“

Skrifað um April 3, 2015 · in Gróður · 31 Comments

Myndin sýnir fé á Almenningum sumarið 2014. Ljósm. ÁHB.

Myndin sýnir fé á Almenningum sumarið 2014. Ljósm. ÁHB.

Það er mjög lærdómsríkt að kynna sér, hvað skrifað hefur verið um landgræðslumál hér á árum áður. Í eina tíð höfðum menn tröllatrú á „að grasklæða allt landið“ með tilbúnum áburði og „dönskum túnvingli“. Jafnframt átti að fjölga sauðfé upp í sjö til átta milljónir.

Stjórnmálaflokkarnir hafa aldrei þorað að taka á mesta umhverfisvanda á Íslandi, gróðureyðingu, og flestir „náttúruverndarmenn“ hafa ferðazt eins og blindingjar í þessu efni um landið og er Hjörleifur Guttormsson þar ekki undanskilinn.

Ingólfur Jónsson verður seint talinn til þjóðskörunga en þetta hafði hann að segja á alþingi 1964:

„Þjóðin hefur horft upp á það á umliðnum öldum, að landið hefur verið að blása upp, gróðurlendið hafi minnkað. En enda þótt eyðingaröflin vinni mikið óþurftarverk enn í dag, eru menn þó sammála um það, að gróðuröflin séu farin að vinna á og geri nú nokkru meira en eyðingaröflin. Með því er hægt að fullyrða, að gróðurinn heldur ekki áfram að minnka, eins og hann hafði gert á undanförnum öldum og áratugum, heldur eru nú gróðuröflin komin í sókn, og þá sókn verður vitanlega að herða.“

Og „landsfræg“ urðu ummæli Páls Sveinssonar landgræðslustjóra, um og eftir 1970, sem hann viðhafði þó nokkrum sinnum:

„Með nógu miklu fé væri hægt að græða allt landið upp að jökulrótum, grasklæða hvern og einasta blett þess, sem gras getur þrifizt á.“

Já, ekki minna en „upp að jökulrótum“.

Einn þeirra, sem lét glepjast af áhrifamætti tilbúins áburðar var Sturla Friðriksson. Hér fer á eftir viðtal við hann, sem birtist í Tímanum 7. marz 1965:

UNNT AD GRÆÐA ALLT ÖRFOKA LAND UPP í 600 METRA HÆÐ?

Tíminn. 7. marz 1965

Tilraunir þær, sem fram hafa farið að undanförnu til uppgræðslu á hálendi landsins á vegum Búnaðardeildar Atvinnudeildar Háskóla íslands, lofa góðu með að unnt sé að græða allt örfoka land upp í 600 metra hæð, ef nægilegt fjármagn er fyrir hendi, en örfoka land neðan beirra hæðartakmarka hérlendis skiptir tugum þúsunda ferkílómetra.

Blaðið ræddi i dag um þessi mál við dr. Sturla[u] Friðriksson, en þessar tilraunir hafa nú staðið yfir í nokkur ár. Grasi var sáð í örfoka tilraunareiti í mismunandi hæð, mestmegnis á Kili og einnig á Sprengisandi. Hér var einkum um að ræða túnvingul og belgjurtir, en einnig nokkrar aðrar harðgerðar grastegundir.

Tilraunir þessar eru raunverulega gerðar í tvenns konar tilgangi. Í fyrsta lagi til að athuga hversu hátt nytjajurtir geta þrifizt og hvaða uppskeru þær gefi við mismunandi hæð, og í öðru lagi til að kanna hversu unnt sé að hefta sandfokið á öræfunum með uppgræðslu. En tilraunir þessar hafa meðal annars farið fram á vatnasvæði Þjórsár, þar sem nú er ráðgert að reisa mestu stórvirkjun landsins. Framburður sands í ám, sem virkjaðar eru, er ávallt mikið vandamál og mikils virði ef unnt reyndist að hefta sandfokíð á vatnasvæðinu.

Tilraunirnar hafa í stuttu máli sýnt, að unnt er að rækta nytjajurtir á örfoka landi upp í 600 metra hæð yfir sjávarmál, en það er raunar nálægast hinum náttúrlegu gróðurtakmörkum. Eftir að kemur upp fyrir þá hæð, fer uppskerumagnið ört minnkandi. og fyrir ofan 700 metra hæð verður það hverfandi lítið til nytja.

Dr. Sturla kvað hafa fengizt nálægt 40 hestburði af hektara upp að 600 metra takmörkunum. Hefur þá verið borið álíka magn af áburði á landið og gert er við sandgræðslu á láglendi Eins og fyrr segir, er aðaláherzlan lögð á túnvingul, en einnig eru ræktaðar belgjurtir ef hægt væri að nota þær til þess að létta á köfnunarefnisgjöfinni Lúpína hefur verið notuð í þessar tilraunir, en af henni er enn ekki fengin nægileg reynsla, en dr. Sturla kvað hana góða til uppgræðslu, ef unnt væri að fá hana árvissa þarna upp frá. Hún er sjálffrjóvga og er að því leyti heppilegri en t.d. hvítsmárinn, sem frjóvgast aðeins fyrir tilverknað hunangsflugunnar, en hún er sjaldgæf þarna efra. Dr. Sturla kvað enn of snemmt að slá nokkru alveg föstu um endanlegan árangur þessara tilrauna, en niðurstöðurnar af þessum blettum lofuðu góðu um það, að unnt verði að græða upp örfoka land upp að 600 metra hæð með stórvírkum dreifingartækjum fyrir fræ og áburð, ef nægilegt fjármagn væri fyrir hendi.

Sjá:

http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=133695&pageId=1263255&lang=is&q=1965 TIMINN

ÁHB / 3. apríl 2015

Leitarorð:

31 Responses to “„Að grasklæða landið allt“”
  1. Ofccnr says:

    order provigil online – modafinil and caffeine provigil schedule

  2. Uadyws says:

    order modafinil – a modafinil prescription order provigil online

  3. Cxkwlf says:

    accutane online – gmaccutane.com accutane canadian pharmacy

  4. Asfkug says:

    can you buy accutane over the counter in canada – price for generic accutane how to get accutane in mexico

  5. Behevl says:

    to buy amoxilin on line – amoxicillin pneumonia buy amoxicilina noscript

  6. Krwpks says:

    buy amoxicilin 500 mg india – amoxicillin for humans for sale price of amoxicillin 500 mg

  7. Mcqaba says:

    vardenafil 20mg – vardenafil prescriptions online can you buy vardenafil online

  8. Vnxrrs says:

    vardenafil 20 mg – vardenafil 20 mg online where can i buy vardenafil online

  9. Aslglh says:

    ivermectin 5ml – where to buy ivermectin stromectol cost in usa

  10. Atplkc says:

    cheap cialis canada – pharmacy online shopping usa cialis 20mg pills

  11. Clxhyp says:

    buy brand cialis canada – buy online cialis generic cheap generic cialis uk

  12. Seibwz says:

    buy ivermectin cream for humans – ivermectin 18mg buy ivermectin uk

  13. Ahoktk says:

    cost of ivermectin 3mg tablets – ivermectin coronavirus ivermectin oral solution

  14. Hzjept says:

    buy accutane mastercard – accutane 20mg accutane 10mg

  15. Odfhnq says:

    lyrica tablets 300mg – lyrica pill online pharmacy

  16. Tvxeay says:

    lyrica 150 mg price in india – where can i buy lyrica certified canadian international pharmacy

  17. Uizyqj says:

    amoxicillin without a doctor’s prescription – amoxicillin without a doctor’s prescription antibiotics without a doctor’s prescription

  18. Xpbkve says:

    tadalafil tablets 60mg – cialis 20mg india legit pharmacy websites

  19. Qnaxip says:

    online cialis in canada – buy generic cialis online 40mg tadalafil 20 mg for sale online

  20. Ddwvys says:

    ivermectin pill cost – buy stromectol 3mg stromectol price in india

  21. Rpfpdp says:

    stromectol cost in usa – ivermectin 9 mg ivermectin dose for covid

  22. Urylug says:

    buy prednisone 20mg online – order prednisone from canada prednisone 1 mg coupon

  23. Ldogvj says:

    discount deltasone – 100 mg prednisone daily prednisone buy

  24. Kmoejo says:

    provigil generic – provgils.com modafinil 200mg

  25. Igdwdy says:

    generic provigil – provigil for adhd provigil for adhd

  26. Yymops says:

    zithromax over the counter – can you buy zithromax over the counter in canada purchase zithromax

  27. Ntadhv says:

    zithromax pfizer – buy generic azithromycin 100mg zithromax 500mg online

  28. Michaeljoymn says:

    cialis 20mg cost [url=https://cialis742.us]cialis 800mg black[/url] cialis price
    purchase peptides tadalafil tadalafil online pharmacy cialis 100

  29. Ympozx says:

    buy furosemide – order lasix online cheap furosemide 20mg tab price

  30. PeterIgnof says:

    vardenafil generic uk [url=https://vardenafil20.us]ordering levitra online[/url] levitra cvs
    levitra 20mg coupon vardenafil 40 mg vardenafil grapefruit interaction

  31. Tywhqk says:

    lasix 100 mg online – generic lasix 40 mg buy lasix online canada

Leave a Reply