Liðfætlur – Woodsia

Skrifað um April 24, 2013 · in Flóra · 13 Comments

Myndin sýnir efra borð blaðs á liðfætlu (Woodsia ilvensis). Ljósm. ÁHB.

Myndin sýnir efra borð blaðs á liðfætlu (Woodsia ilvensis). Ljósm. ÁHB.

 

Liðfætlur – Woodsia R. Br.
Liðfætluætt (Woodsiaceae). Til ættkvíslarinnar teljast um 30 tegundir og eru flestar í tempruðu beltunum og hátt til fjalla í hitabeltinu. Tvær tegundir vaxa hér á landi. Ættkvíslarnafnið Woodsia er til heiðurs enska grasafræðingnum Joseph Woods (1776-1864).

Lykill að tegundum:
1. Blöð annaðhvort hærð eða flosug ofan við stilklið; miðstrengur blaðs brúnn-svartur, mjög sjaldan ljósrauður …. 2
(1. Blöð hárlaus ofan við stilklið; miðstrengur blaða grænn eða ljósrauður) ………………….. snoðliðfætla (W. glabella)
2. Bleðlar 3-6 flipóttir hvoru megin; blaðrönd bæði flosug og hærð ……………………………… liðfætla (W. ilvensis)
2. Bleðlar 1-3(-4) flipóttir hvoru megin; blaðrönd lítið sem ekkert hærð eða flosug …. ……. fjallaliðfætla (W. alpina)

 

Myndin sýnir blöðkur á a) liðfætlu (W. ilvensis) t.v. og b) fjallaliðfætlu (W. alpina) t.h. Teikn. ÁHB.

Myndin sýnir blöðkur á a) liðfætlu (W. ilvensis) t.v. og b) fjallaliðfætlu (W. alpina) t.h. Teikn. ÁHB.

 

Liðfætla – Woodsia ilvensis (L.) R. Br.
Jarðstöngull uppsveigður til uppréttur, stuttur. Öll blöð eru eins, þykk og mjúk. Stilkur er liðaður neðan miðju og um helmingi styttri en blaðka. Miðstrengur og efsti hluti stilks verða snemma rauðbrún. Blaðka aflöng til lensulaga, breiðust um eða neðan miðju, ein- til tvíhálffjöðruð. Bleðlar fjaðursepóttir eða fjaðurskiptir, miklu lengri en þeir eru breiðir, þverstýfðir við grunn. Gróblettir í tveimur röðum á neðra borði. Gróhula skálalaga, klofnar í tvennt og endar í löngum, brúnleitum hárum. Plantan er öll meira eða minna þétthærð og flosug, einkum á neðra borði.

Vex í klettum og hraunum. Víða um land. 5-15 cm á hæð.
Viðurnafnið ilvensis táknar frá Elbu (Saxelfi).

Nöfn á erlendum málum:
Enska: oblong woodsia, rusty woodsia, rusty cliff fern
Danska: Almindelig Frynsebregne
Sænska: hällebräken
Norska: lodnebregne
Finnska: karvakiviyrtti
Þýzka: Schöner Wimperfarn
Franska: woodsie d’Elbe

 

Þurrkað eintak af liðfætlu (W. ilvensis). Ljósm. ÁHB.

Þurrkað eintak af liðfætlu (W. ilvensis). Ljósm. ÁHB.

 

Fjallaliðfætla – Woodsia alpina (Bolton) Gray

Líkist mjög undanfarandi tegund. Jarðstöngull uppsveigður til uppréttur, stuttur. Öll blöð eru eins, þynnri en á liðfætlu. Stilkur er liðaður nærri miðju og ¼ til 1/3 styttri en blaðka. Miðstrengur og efsti hluti stilks verða snemma rauðbrún, lítið eða mikið hærð en lítið eða ekkert flosug. Blaðka nærri jafnhliða nema til endanna. Bleðlar fjaðursepóttir, litlu lengri en þeir eru breiðir, fleyglaga við grunn. Gróblettir í tveimur röðum á neðra borði. Gróhula skálalaga, klofnar í tvennt og endar í löngum, brúnleitum hárum.

Vex einkum í hraunum. Fremur sjaldgæf. 3-10 cm á hæð.

Nöfn á erlendum málum:
Enska: alpine woodsia, alpine cliff fern
Danska: Fjeld-Frynsebregne
Sænska: fjällhällebräken, kortskaftad hällebräken
Norska: fjell-lodnebregne
Finnska: tunturikiviyrtti
Þýzka: Alpen-Wimmperfarn, Südlicher Wimperfarn
Franska: woodsia d’Elbe, woodsia méridional, woodsie des Alpes

 

Þurrkað eintak af fjallaliðfætlu (W. alpina). Ljósm. ÁHB.

Þurrkað eintak af fjallaliðfætlu (W. alpina). Ljósm. ÁHB.

 

Snoðliðfætla – Woodsia glabella R. Br. Ex Richardson
Hefur verið getið frá Íslandi, en talið er, að um ranga greiningu hafi verið að ræða.
Viðurnafnið glabellus, lítið sléttur, ber, snoðinn, er smækkunarmynd af latneska orðinu glaber, sléttur, snoðinn, ber.
Nöfn á erlendum málum:
Enska: smooth cliff fern
Danska: Dværg-Frynsebregne
Sænska: dvärghällebräken
Norska: dverglodnebregne
Finnska: kaljukiviyrtti
Þýzka: ‘Kahler’ Wimperfarn
Franska: woodsia joli, woodsie glabre

ÁHB / 24. apríl 2013

 

Leitarorð:

13 Responses to “Liðfætlur – Woodsia”
  1. Wzhhwm says:

    modafinil 200mg – buy provigil modafinil and alcohol

  2. Ztpzxg says:

    how can i get accutane online – accutane uk cost accutane prescription online

  3. ZacharyLaf says:

    [url=http://emergency-lighting.esy.es]Emergency Lighting[/url]
    http://emergency-lighting.esy.es

  4. Tqigls says:

    amoxil – amoxicillin without a doctor’s prescription buy amoxicillin 500 mg canada

  5. Gzjsis says:

    brand name vardenafil online – generic vardenafil coupon generic vardenafil coupon

  6. Wxbmtv says:

    generic cialis online fast shipping – buy online pharmacy uk 2.5 mg cialis cost

  7. Izlwxl says:

    ivermectin 400 mg brands – stromectol cvs

  8. Lvhqyp says:

    generic accutane for sale – accutane in india where to buy accutane

  9. Jmgyok says:

    lyrica 50 mg coupon – lyrica 2.0 pharmacy online

  10. Cnrepw says:

    cialis 50 – how much is 20 mg cialis cialis sale usa

  11. Mifnxa says:

    prednisone 20 mg without prescription – average cost of prednisone 20 mg apo prednisone

  12. Yqkjku says:

    modafinil adhd – provigil generic provigil 100 mg

  13. Ptnxmk says:

    z pack – zithromax 100mg dose azithromycin zithromax

Leave a Reply