Vænglingur

Skrifað um October 16, 2012 · in Gróður · 115 Comments

Vænglingur (Panellus mitis) óx á dauðu sitkagreni. Ljósm. ÁHB.

Vænglingur (Panellus mitis) óx á dauðu sitkagreni. Ljósm. ÁHB.

Hinn 13. október s.l. var eg á gangi í Vatnshlíð á Bleiksteinshálsi ofan við Hvaleyrarvatn í gróðurreit fjölskyldunnar. Þar staldraði eg við dautt þriggja metra hátt sitkagrenitré (Picea sitchensis (Bong.) Carr.). Í tæplega tveggja metra hæð á stofni óx lítill, nýrlaga, hvítur sveppur, sem eg kannaðist ekki við. Eg safnaði nokkrum eintökum, en var því miður ekki með myndavél. Daginn eftir fór eg suður eftir og tók nokkrar myndir.
Síðan var næst að blaða í gegnum Sveppabókina eftir Helga Hallgrímsson. Bókin er mjög skipulega upp sett, svo að það tók ekki ýkja langan tíma. Á hinn bóginn bar sú leit engan árangur. Þá var ekki annað til ráða en að senda Helga myndir og nokkur sýni til ákvörðunar.

Vænglingur er hattsveppur með rýran staf. Ljósm. ÁHB.

Vænglingur er fansveppur. Ljósm. ÁHB.

Það stóð ekki á svari hjá Helga frekar en fyrri daginn. Sveppurinn er vænglingur (Panellus mitis (Pers.) Singer). Lýsing Helga er svo hljóðandi:

Hetta 0,5-2 sm,skel- eða nýralaga, hvít í fyrstu en síðan gulbrúnleit, slétt, þrílaga, með hlaupkenndri húð sem hægt er að losa af. Fanir hvítar, síðan grá- eða brúnleitar, með rósrauðum blæ, lausstafa. Stafur hliðstæður, stuttur, 0,2-0,5 sm, brúnleitur, vatthærður. Gró bjúglaga, 4-6 x 1,5 μm. Vex á greinum og bolum af barrviðum, aðallega greni og þin, getur valdið fúa í nytjaviði. Hér aðeins fundin á fiskhjallatrjám í Hafnarfirði. Líklega slæðingur. (Bls. 338).


Við þessa frásögn er litlu við að bæta, nema því, að í bréfi til mín segir Helgi: »Síðan hefur hann fundist á lerki á Droplaugarstöðum [í Fljótsdalshreppi] og víst líka á Akureyri; er líklega að breiðast út.«

Vænglingur er hattsveppur með rýran staf. Ljósm. ÁHB.

Vænglingur er hattsveppur með rýran staf. Ljósm. ÁHB.

Sveppurinn vex að hausti og vetri til í berki á dauðum barrtrjám og er því rotsveppur. Menn ættu að taka vel eftir honum á þessum árstíma. Hann er hattsveppur, þó að stafurinn sé næsta rýr eða enginn. Vatnshlíð er nálægt fyrsta fundarstað tegundarinnar og kemur þess vegna ekki á óvart. Vaxtarstaðirnir fyrir norðan og austan kunna að stafa af mildari veðráttu en áður.

Til ættkvíslarinnar Panellus teljast um 55 tegundir, og er þetta hin eina, sem þekkt er hér á landi. Nú er kvíslin talin til ættarinnar Favolaschiaceae en til Tricholomataceae (skjölduættar) hjá Helga.

Nöfn á erlendum málum eru þessi:

Enska: Elastic Oysterling, Mild Panellus
Danska: mild epålettsvamp
Norska: vinterlærhatt
Sænska: vintermussling
Finnska: pikkuvinokas
Þýzka: Milder Zwergknäueling
Franska: panelle douce

Gömul latnesk heiti (samnefni) eru: Agaricus mitis og Pleurotus mitis.

P.s. Grein þessi er undir flokkaheitinu Gróður, þó að það sé rangt. Sveppir teljast ekki lengur til plantna, heldur eru sérstök fylking lífríkisins.

Leitarorð:

115 Responses to “Vænglingur”
  1. Propecia says:

    Buy Clomiphene And Gonadotropins

  2. emurmouri says:

    https://buytadalafshop.com/ – cialis viagra combo pack

  3. expacuava says:

    http://buypropeciaon.com/ – propecia vs rogaine

  4. Stromectol says:

    Levitra Bayer Acquisto

  5. expacuava says:

    https://buypropeciaon.com/ – propecia merck

  6. Wishene says:

    https://buylasixshop.com/ – side effects of furosemide in dogs

  7. Priligy says:

    Viagra Natural Para Mujeres Recetas

  8. Uniodedob says:

    http://buyzithromaxinf.com/ – buy zithromax 1.0 gm

  9. knizede says:

    http://buypriligyhop.com/ – priligy in usa

  10. Comparativa Viagra Cialis

  11. Lasix says:

    Discount Celebrex Online

  12. Zithromax says:

    Cipro And Amoxicillin Toghter

  13. SMOONREST says:

    http://buyplaquenilcv.com/ – hydroxychloroquine purchase online

  14. knizede says:

    http://buypriligyhop.com/ – where to buy priligy in usa

  15. Plaquenil says:

    Tabletten Viagra Foto

  16. knizede says:

    http://buypriligyhop.com/ – priligy prescription

  17. Can Clamydia Meds Be Bought Online

  18. Priligy says:

    Viagra Super Plus Active

  19. Cephalexin For Dogs With Bladder Infection

  20. Enquide says:

    http://prednisonebuyon.com/ – buy prednisone 30041

  21. Prednisone says:

    Viagra C’Est Quoi

  22. joypehops says:

    https://buyneurontine.com/ – gabapentin 300 mg capsule

  23. Prednisone says:

    Propecia En Falta Receita Medica

  24. Kamagra Oral Jelly Online Australia

  25. new viagra says:

    Metronidazole 200mg For Dogs

  26. Stromectol says:

    Doxycycline Next Day Delivery

  27. Stromectol says:

    Cephalexin Allergy

  28. Cialis says:

    Best Price Generic Cialis

  29. Viagra says:

    Buy Cialis Online

  30. Cialis says:

    Erfahrung Levitra

  31. Некероване кохання 14 серія Некероване кохання 14 серія
    yunb ddnznz Смотреть онлайн сериал Некероване кохання / Любовь без тормозов 14 серия
    Некероване кохання / Любовь без тормозов: 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16 СЕРИЯ (украина)

  32. Некероване кохання 14 серія Некероване кохання 14 серія
    yunb ddnznz Смотреть онлайн сериал Некероване кохання / Любовь без тормозов 14 серия
    Некероване кохання / Любовь без тормозов: 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16 СЕРИЯ (украина)

  33. Canadian Generic No Presciption

  34. cialis autentico comprar

  35. Cialis says:

    Purchase Fedex Shipping Levaquin Low Price No Physician Approval

  36. Lasix says:

    Pharmacies In Canada

  37. cialis cuanto cuesta en espana

  38. Prednisone says:

    Sildenafil Generique France

  39. Stromectol says:

    Acquisto Viagra Con Bonifico

  40. Priligy says:

    Ordering Short Of Prednizone

  41. ronimmawn says:

    Buy Finasteride 5mg With Amex where to buy cialis

  42. CarlJab says:

    [url=http://viagrawithoutadoctor.quest/]how to get viagra us[/url]

Leave a Reply