Gullskjálfandi ─ Tremella mesenterica

Skrifað um February 11, 2013 · in Gróður · 36 Comments

Gullskjálfandi er áberandi í rekju en skreppur saman í þurrki. Ljósm. ÁHB.

Gullskjálfandi er áberandi í rekju en skreppur saman í þurrki. Ljósm. ÁHB.

Gullskjálfandi, Tremella mesenterica Retz. ex Fr., heitir sveppur einn, sem verður gulur í rekju. Sveppurinn er allur hlaupkenndur og myndar óreglulegar beðjur á rotnandi og fúnum greinum lauftrjáa. Þetta er kólfsveppur, þótt hann minni mjög á asksveppi, því að enginn er hatturinn. Slíkir kólfsveppir teljast til miskólfunga (Tremellomycetidae), sem eru um 500 að tölu og er vitað um 10 tegundir hérlendis.


Í rekjunni síðustu daga hefur gullskjálfandi blásizt allur út og púðalaga, hlaupkennd kvikan með flipa og fellingar orðið mjög áberandi. Í þurrki fer lítið fyrir honum. Hann óx ofan við gamla Blómaval í Sigtúni á limgerðisrunnum, sem því miður tókst ekki að greina örugglega til tegundar. Hann vex á hálffúnum og rotnandi viði eða oftast sem sníkjusveppur á öðrum sveppi (t.d.
Sterum spp. eða Peniophora incarnata, bleikskæni), sem veldur fúa. Hann sendir þá þjófanga inn í þann svepp og dregur til sín næringu úr honum.

Gullskjálfandi vex á lauftrjám. Ljósm. ÁHB.

Gullskjálfandi vex á lauftrjám. Ljósm. ÁHB.

Það, sem er hvað merkilegast, er, að hann skuli vaxa hér um hávetur. Vitað er, að hann vex á vetrum annars staðar á Norðurlöndum en ekki vitað til þess hér áður. Þá er það hin stóra spurning: Er þetta eitt merki um hlýnun? Góð spurning, kann einhver að segja.

Sennilega vex gullskjálfandi sem sníkjusveppur á öðrum fúasveppi. Ljósm. ÁHB.

Sennilega vex gullskjálfandi sem sníkjusveppur á öðrum fúasveppi. Ljósm. ÁHB.


Sveppurinn er mjög algengur víða um veröldina, í Afríki, Asíu, Ástralíu, Evrópu og Norður- og Suður-Ameríku. Hann er bæði bragð- og lyktarlaus en vel ætur.

Nú þykja það áhugaverð tíðindi, að gullskjálfandi myndar vínanda (etanól) úr lígníni, tréni, sem er uppistaða í viði. Þetta er talið geta haft mikla hagnýta þýðingu, er fram líða stundir. Verður fróðlegt að fylgjast með framvindu þeirra mála.

Þar sem gullskjálfandi vekur oft athygli vegna litar, er hann nefndur ýmsum nöfnum, og ýmiss konar hjátrú er tengd við hann. Nöfn á erlendum málum:
Enska: yellow brain, the golden jelly fungus, the yellow trembler og witches’ butter
Danska: Gul Bævresvamp
Norska: gul gelésopp
Sænska: gullkrös, gul gelésvamp
Finnska: keltahytykkä
Þýzka: Goldgelbe Zitterling
Franska: trémelle mésentérique

Helga Hallgrímssyni eru færðar þakkir fyrir góð ráð og leiðbeiningar. Þá minni eg á Sveppabókina eftir Helga, sem er mikið stórvirki.

ÁHB / 11.2. 2013

 

Leitarorð:

36 Responses to “Gullskjálfandi ─ Tremella mesenterica”
  1. Myxsnd says:

    provigil a drug – provigil online provigil a narcotic

  2. Kemyuf says:

    buy accutane without prescription – accutane 40003395956 buy accutane online usa

  3. Ikppef says:

    where to buy amoxicillin – amoxicillin brand name amoxicillin pneumonia

  4. Nraeqs says:

    buy vardenafil without prescription – order vardenafil online pharmacy vardenafil hydrochloride

  5. Awruno says:

    cialis 60mg online – tadalafil softgel capsule 20mg tadalafil 20mg for sale

  6. Mxfsez says:

    ivermectin 8 mg – ivermectin 3 mg tablet dosage

  7. Pgdwll says:

    where to get accutane – accutane prescription online accutane australia buy online

  8. Sfrohd says:

    lyrica 200 mg cost – buy lyrica 300 mg online uk best canadian online pharmacy reviews

  9. Agvgbw says:

    40mg cialis online – real cialis online canadian cialis 10mg

  10. Jpbyow says:

    ivermectin 0.5% brand name – buy ivermectin pills buy stromectol 2mg

  11. Efxrlw says:

    cost of prednisone 10 mg tablet – prednisone 40mg prednisone online india

  12. Ywsums says:

    modafinil addiction – provigil for sale provigil a drug

  13. Yixtyu says:

    azithromycin 250 – what is azithromycin used to treat azithromycin zithromax

  14. Iwaeyo says:

    furosemide buy – purchase lasix furosemide price comparison

Leave a Reply