Ólafssúra – Oxyria digyna

Skrifað um December 5, 2012 · in Flóra · 66 Comments

Blóm á ólafssúru.

Blóm á ólafssúru.

Lambasúrur – Oxyria

Ólafssúra tilheyrir ættkvíslinni lambasúrum (Oxyria Hill) innan súruættar (Polygonaceae). Tegundir ættkvíslarinnar eru yfirleitt fjölærar, hárlausar jurtir. Stöngull er uppréttur. Blöð í stofnhvirfingu á löngum stilk, nýrlaga. Blómskipun er skúfar í greinóttum klasa. Blóm ýmist ein- eða tvíkynja. Blómhlífarblöð 4. Fræflar eru 6; fræni 2. Aldin er hneta.
Ættkvíslarnafnið Oxyria er komið úr grísku, oxys, súr.

Til ættkvíslarinnar teljast eftirtaldar tegundir: Oxyria caucasica Chrtek & Šourk., O. digyna (L.) Hill, O. mairei H. Lév., O. reniformis Hook. og O. sinensis Hemsl.

Hér á landi vex aðeins ein tegund, ólafssúra (Oxyria digyna).

 

Ólafssúra – Oxyria digyna (L.) Hill

Ólafssúra. Myndin er úr Flora Danica.

Ólafssúra. Myndin er úr Flora Danica.

Hárlaus og fjölær planta, sem þó lifir ekki lengi. Frá lóðréttum jarðstöngli vex uppréttur stöngull, sem er ógreindur upp að blómskipun með eitt eða tvö blöð (sjaldan blaðlaus). Flest blöð stofnstæð, stakstæð og stilklöng, þykk, safamikil, nýrlaga og handstrengjótt;

Fræva úr blómi á ólafssúru; tveir stílar. Teikn. ÁHB.

Fræva úr blómi á ólafssúru; tveir margskiptir stílar. Teikn. ÁHB.

álíka löng og breið (eða breiðari). Blaðstilkur 2-3 sinnum lengri en blað. Axlarslíður 1-8 mm á lengd, 3-6 mm á breidd.

Blómskipun er klasi, samsettur af skúfum. Blóm regluleg; sumar plöntur aðeins með karlblóm, aðrar aðeins með kvenblóm og enn aðrar með tvíkynja blóm. Blómhlífarblöð 4 (2 breið og 2 mjó), 1,5-2 mm á lengd, græn eða rauðleit. Fræflar 6, frjóhnappar, rauðir eða gulir, um 1 mm á lengd. Ein fræva með 2 stíla og hvor með margskipt, rauð fræni. Viðurnafnið digynus merkir reyndar með tvær frævur. Aldin er flöt hneta með breiðan, rauðjaðraðan væng, nærri kringlótt, stærð 3-4 x 2-2,5 mm.

Vex í rökum og lausum jarðvegi, oft hátt til fjalla í snjódældum og á útkjálkum. Algeng um land allt. Blómgast síðla í maí. 10-40 cm á hæð.

Fræ ólafssúru. Teikn. ÁHB.

Fræ ólafssúru. Teikn. ÁHB.

Til eru mörg nöfn á þessari tegund og eru þau flest til orðin hjá alþýðunni. Af þeim má nefna: Bergsúru, fjallakál, hófsúru, hrútablöðku, kálsúru, lambasúru og súrkál. Ef til vill er ólafssúra, ólafsjurt og ólafsgras tengt Ólafsmessu 29. júli, sem haldin var til minningar um Ólaf digra Noregskonung (sjá væntanlega síðar). Blöðin, og reyndar plantan öll, eru rík af C-vítamíni (askorbínsýru). Mjög gott þykir að tyggja blöðin, þegar menn verða þyrstir á göngu. Þá þykja blöð góð í sallat, bæði hrá og soðin. Sýran í blöðum er oxalsýra og skyldu menn varast að neyta þeirra í of miklum mæli, sérstaklega þeir, sem veikir eru í nýrum og þjást af liðagikt. Þótti góð til lækninga og brúkaðist við harðlífi, blóðsótt, matarólyst, þorsta og síðast en ekki sízt skyrbjúgi.

Nöfn á erlendum málum:
Enska: (alpine) mountain sorrel,
Danska: Fjeldsyre
Norska: fjellsyre
Sænska: fjällsyra
Finnska: hapro
Þýzka: Säuerling
Franska: oxyrie de sorrel, oxyrie de montagne

Samnefni:
Rumex digynus L., Acetosa digyna (L.) Mill., Donia digyna (L.) R. Br., Lapathum digynum (L.) Lam., Rheum digynum (L.) Wahlenb.

 

Þurrkað eintak af ólafssúru. Ljósm. ÁHB.

Þurrkað eintak af ólafssúru. Ljósm. ÁHB.

 

Ólafssúra og skarfakál mynda gróskulegar breiður í Drangey. Ljósm. ÁHB.

Ólafssúra og skarfakál mynda gróskulegar breiður í Drangey. Ljósm. ÁHB.

ÁHB / 5.12.2012

Leitarorð:

66 Responses to “Ólafssúra – Oxyria digyna”
  1. Tntxaa says:

    provigil vs nuvigil – provigil a stimulant modafinil alternatives

  2. Qrdgbu says:

    generic accutane prices – accutane uk buy accutane online canadian pharmacy

  3. Geqhmf says:

    kroger amoxicillin price – amoxilin amoxicillin rash

  4. Miguzt says:

    vardenafil hydrochloride – vardenafil dosage levitra online pharmacy

  5. Zidvym says:

    ivermectin generic cream – ivermectin uk ivermectin for humans

  6. Ebpesm says:

    where to buy cialis uk – express pharmacy cialis 100mg india

  7. Dbukjf says:

    generic stromectol – ivermectin for people ivermectin coronavirus

  8. Vcxtdf says:

    cheap lyrica – lyrica medicine generic cvs pharmacy

  9. Zoixvk says:

    cialis online fast shipping – cialis 20 mg discount coupon cheap cialis 40 mg

  10. Xiachw says:

    stromectol cream – cost of ivermectin lotion ivermectin goodrx

  11. Duvlka says:

    can you buy prednisone over the counter in mexico – where to buy prednisone in canada prednisone 1 mg tablet

  12. Wzlbqg says:

    provigil dosage – provigil generic modafinil dosage

  13. Kbnman says:

    zithromax online – buy zithromax 250mg online zithromax 250mg dose

  14. Svsgvi says:

    sildenafil uk – how to get viagra in australia female viagra where to buy uk

  15. Mmhzro says:

    order generic cialis online canada – india cialis online cialis daily use buy online

  16. Dtfagk says:

    ivermectin 1 topical cream – stromectol usa ivermectin 6 mg

  17. Pdndxv says:

    big fish casino online – playcasigam.com casino online usa

  18. Hlnchp says:

    ed pill on shark tank – best male ed pills ed pill

  19. Mhiemi says:

    5443 prednisone – prednisone 25 otc prednisone cream

  20. Yuqwud says:

    generic viagra 100mg – viagra gel buy sildenafil 20 mg

  21. Ohyzab says:

    stromectol uk buy – buy stromectol for humans buy ivermectin 6mg

  22. Nusskc says:

    impotence pills – ed clinic best ed pills online

  23. Ofgnco says:

    buy ventolin – buy ventolin online ventolin over the counter

  24. Dxbklq says:

    where can i buy cytotec pills – can i buy cytotec without prescription cytotec cost in india

  25. Cjfkwd says:

    neurontin 500 mg tablet – synthroid 0.5 generic synthroid medication

  26. Wkylfx says:

    buy 100 mg sildenafil canada – indian generic viagra 150 mg viagra for sale

  27. Stromectol says:

    taking cialis after expiration date

  28. Kzmwqo says:

    tadalafil 20 mg no rx – purchase cialis in australia

  29. Dwiooy says:

    generic vardenafil cost – buy generic vardenafil from india online cheapest vardenafil online

  30. Jugbmd says:

    stromectol coupon – ivermectin 15 mg ivermectin lotion cost

  31. Progesterone In Germany Delivered On Saturday

  32. Ymediv says:

    prednisone acetate – drug prices prednisone price of deltasone

  33. emurmouri says:

    https://buytadalafshop.com/ – cialis online ordering

  34. lasix price says:

    lasix 20 mg price buy furosemide online IteLi Tenny

  35. Hmnsor says:

    buy a dissertation – custom essay writers my future essay writing

  36. Dbmmim says:

    cialis over the counter in canada – Buy cialis low price generic cialis online pharmacy canada

  37. Ivermectin Pills Online

  38. furosemide is prescribed for cost of lasix IteLi Tenny

  39. Qszhhi says:

    ivermectin 8000 mcg – xivermectin.com ivermectin oral solution

  40. Lciixp says:

    cost of prednisone 10mg tablets – prednisone vs prednisolone buy deltasone online 40 mg

  41. Kiciary says:

    health insurance aca what is stromectol used for stromectol 3mg tablets price ivermectin 3 mg for humans ivermectin price uk

  42. Qnfolw says:

    furosemide 160mg daily – lasix medication prices furosemide 40 mg australia

  43. Ivbdjo says:

    ventolin 90 – ventoingo ventolin inhaler

  44. Priligy says:

    Cialis Ogni Due Giorni

  45. Ahqzxh says:

    cytotec for cervical ripening – how much is cytotec pills in south africa cytotec tablet

  46. flourn says:

    ivermectin ivermectina dosis en humanos

  47. Qthfbt says:

    doxycycline 120mg – doxycycline vibramycin prednisolone online

  48. Side Effects Long Term Propecia Finasteride

  49. Vgfakv says:

    stromectol tablets – generic stromectol for humans ivermectin generic name

Leave a Reply