Lykill B – Greiningarlykill að byrkningum

Skrifað um April 25, 2013 · in Flóra · 19 Comments

Burknar setja oft sterkan svip á hraungjótur. Ljósm. ÁHB.

Burknar setja oft sterkan svip á hraungjótur. Ljósm. ÁHB.


Greiningarlykill að byrkningum (æðagróplöntum)

Sjá Inngangslykil
Nafnið byrkningar (Pteridophyta) er gamalt og spannar þær vefplöntur, sem hafa leiðsluvefi (æðavefina sáldvef og viðarvef) og fjölga sér með gróum. Til þeirra teljast um 12 þúsund tegundir, og er nærri lagi að kalla þær einu nafni æðagróplöntur.

Hin síðari ár hafa athuganir leitt í ljós, að skyldleika þeirra tegunda, sem heyra til byrkninga er öðruvísi háttað en menn töldu áður. Ekki er talið rétt að færa þá alla undir einn hatt.

Ekki verður farið nánar út í þessa skiptingu hér að sinni. Á hinn bóginn er í undirbúningi ítarleg grein um „byrkninga“ með skýringum og mörgum myndum. Meðan hún er ekki tilbúin verður að styðjast við þetta ófullkomna ágrip og tegundalýsingar, sem er að finna á vefnum. Svo verður myndum bætt inn smám saman. Sameiginlegt þessum plöntum öllum er þó það, að þeim fjölgar með gróum og hafa æðastrengi (sáld- og viðaræðar). Því mætti kalla þær æðagróplöntur einu nafni.

Í töflu hér að neðan er yfirlit yfir flokka, ættir og ættkvíslir „byrkninga“ í flóru Íslands.

LYCOPSIDA

Lycopodiaceae
Huperzia
Lycopodium
Diphasiastrum

Selaginellaceae
Selaginella

Isoëtaceae
Isoëtes

 

SPHENOPSIDA

Equisetaceae
Equisetum

FILICOPSIDA

Aspleniaceae
Asplenium

Ophioglossaceae
Botrychium
Ophioglossum

Blechnaceae
Blechnum

Woodsiaceae
Woodsia
Athyrium
Cystopteris
Gymnocarpium

Adiantaceae
Cryptogramma

Hymenophyllaceae
Hymenophyllum

Dryopteridaceae
Dryopteris
Polystichum

Polypodiaceae
Polypodium

Thelypteridaceae
Phegopteris

 

 

Greiningarlykill:

1. Stöngull marg-liðaður, greindur eða ógreindur. Smáar tennur (sem eru í raun blöð) mynda tennt slíður um stöngul. Gróhirzlur í axlíkum skipunum á stöngulenda ……… elftingaætt (Equisetaceae) – 1 ættkvísl: elftingar (Equisetum), greiningarlykill
1. Stöngull óliðaður. Blöð allt öðru vísi, mynda ekki slíður. Gróhirzlur með ýmsu móti. …………. 2

2. Blöð skiptast ekki greinilega í blöðku og blaðstilk …………………………………………. 3
2. Blöð skiptast greinilega í blöðku og blaðstilk ………………………………………………… 5

3. Vatnaplöntur. Stofnstæð, þéttstæð, ydd og striklaga blöð á hnöllóttum jarðstöngli. Gróhirzlur umluktar blaðfæti ………………. álftalauksætt (Isoëtaceae) – 1 ættkvísl: álftalaukar (Isoëtes), greiningarlykill
3. Landplöntur. Blöð hvorki stofnstæð né striklaga. Gróhirzlur stakstæðar í blaðöxlum á uppréttum stilkum eða í axlíkum skipunum efst á stöngli ……………………….. 4

4. Blöð heilrend eða lítið tennt; stönglar stinnir og trénaðir ……………. jafnaætt (Lycopodiaceae) – 3 ættkvíslir: greiningarlykill
4. Blöð þorntennt; stönglar linir og fíngerðir (minnir á mosa) ……….. mosajafnaætt (Selaginellaceae) – 1 ættkvísl: mosajafnar(Selaginella), 1 tegund: mosajafni(S. selaginoides)

5. Hvert blað skiptist í tvo hluta, annar er grólaus og hinn gróbær. Gróhirzlur í sérstökum axlíkum eða klasalíkum skipunum (hin síðarnefndu minna á vínberjaklasa) ….. naðurtunguætt (Ophioglossaceae) – 2 ættkvíslir; greiningarlykill
5. Gróhirzlur sitja á neðra borði blaða eða eru á sérstökum blöðum, sem vaxa innan um hin (tvær tegundir); kallast einu nafni burknar ………………………………….. 6

6. Blöð aðeins eitt frumulaga að þykkt; mjög sjaldgæf …………. mosaburknaætt (Hymenophyllaceae) – 1 ættkvísl: mosaburknar (Hymenophyllum), 1 tegund: mosaburkni(H. willsonii)
6. Blöð mörg frumulög að þykkt …………………………………………………….…………. 7

7. Gróbæru blöðin frábrugðin hinum grólausu …………………………………………. 8
7. Öll blöð eins ………………………………………………………………………….………………. 9

8. Blaðka kambskipt, margfalt lengri en hún er breið, þykk, skinnkennd; vex þar sem snjóþungt er eða við hveri ………………………… skollakambsætt (Blechnaceae) – 1 ættkvísl: skollakambar (Blechnum), 1 tegund: skollakambur(B. spicant)
8. Blaðka þrí-hálffjöðruð, lítið eitt lengri en hún er breið; þunn, ljósgræn; mjög sjaldgæf tegund ……………………..…… hlíðaburknaætt (Adiantaceae) – 1 ættkvísl: hlíðaburknar (Cryptogramma), 1 tegund: hlíðaburkni(C. crispa)

9. Blöð einfjöðruð ……………………………………….………………………………… 10
9. Blöð fjölfjöðruð …………………………………………………….…………………… 12

10. Gróblettir aflangir; blaðka einfjöðruð eða klofin og með þráðlaga flipa; sjaldgæfar tegundir ..…. klettaburknaætt (Aspleniaceae) – 1 ættkvísl: klettaburknar (Asplenium); greiningarlykill
10. Gróblettir kringlóttir ……………………………………………….……………….. 11

11. Blaðstilkur langur, hreisturlaus …………………… sæturótarætt (Polypodiaceae) – 1 ættkvísl: sæturót (Polypodium), 1 tegund: köldugras(P. vulgare)
11. Blaðstilkur stuttur, hreistraður ………………… stóruburknaætt (Dryopteridaceae) – 1 ættkvísl fellur undir þetta lykilatriði: skjaldburknar (Polystichum), 1 tegund: skjaldburkni(P. lonchitis)

12. Hulan vel þroskuð; gróblettir aflangir eða kringlóttir ………………………. 13
12. Hula engin eða óþroskuð; gróblettir kringlóttir ………………………………. 14

13. Hulan fest á gróstæðisfótinn undir gróblettunum, egglaga eða kögurskipt ……………..……….. liðfætluætt (Woodsiaceae) – 4 ættkvíslir; greiningarlykill
13. Hulan fest á gróstæðið ofan á gróblettunum, skjaldlaga eða nýrlaga …..……………………. ……………. stóruburknaætt (Dryopteridaceae) – 2 ættkvíslir; greiningarlykill

14. Blaðka breiðust neðst, styttri en blaðstilkur …… þríhyrnuburknaætt (Thelypteridaceae) – 1 ættkvísl: þríhyrnuburknar (Phegopteris), 1 tegund: þríhyrnuburkni(P. connectilis)
14. Blaðka mjókkar niður, mun lengri en blaðstilkur …………… liðfætluætt (Woodsiaceae) – 4 ættkvíslir; greiningarlykill

ÁHB / 25. apríl 2013

 

Leitarorð:

19 Responses to “Lykill B – Greiningarlykill að byrkningum”
  1. German Brady says:

    Buy Instagram followers from FollowGator.com for as cheap as $3. Instant delivery, real followers, and 24/7 support. Rated world’s #1 IG service since 2012.

  2. JebnShofs says:

    tier 4 prescription drugs canadian rx

  3. JebnShofs says:

    walmart grocery store pharmacy hours drugs online canada

  4. Hi all, here every person is sharing such know-how,
    thus it’s nice to read this webpage, and I used to visit this blog everyday.

    Review my blog post – 카지노사이트

  5. Everything is very open with a very clear clarification of the challenges.
    It was really informative. Your website is useful.
    Many thanks for sharing!

    my web blog 먹튀사이트

  6. What’s Going down i am new to this, I stumbled upon this I have
    discovered It absolutely helpful and it has aided me out loads.
    I’m hoping to give a contribution & help different users like its helped me.
    Good job.

    Here is my web site 먹튀사이트

  7. What’s up all, here every person is sharing these experience, therefore
    it’s nice to read this weblog, and I used to visit this web site everyday.

    my blog 구글상위노출대행

  8. Hi there! Would you mind if I share your blog with my facebook group?
    There’s a lot of people that I think would really appreciate your content.
    Please let me know. Thank you

    Check out my page – 메이저사이트

  9. 토토검증 says:

    This website truly has all the information I wanted about this subject and didn’t know who to ask.

    Also visit my webpage: 토토검증

  10. Quality content is the crucial to be a focus for the viewers to go to
    see the web page, that’s what this web page
    is providing.

    Feel free to surf to my web page: 먹튀검증업체

  11. It’s genuinely very complex in this busy life to listen news on Television, so
    I simply use web for that reason, and take the latest news.

    Look into my website; 온라인카지노

  12. WOW just what I was looking for. Came here by searching
    for 사설토토사이트

  13. What’s up everyone, it’s my first visit at this
    website, and piece of writing is genuinely fruitful in favor of me, keep up posting these types of
    posts.

    my homepage – 사설토토사이트

  14. Gidget says:

    Wonderful blog! I found it while searching on Yahoo News.
    Do you have any tips on how to get listed in Yahoo News?

    I’ve been trying for a while but I never seem to get there!
    Appreciate it

    my webpage; 사설바둑이, Gidget,

  15. What’s up it’s me, I am also visiting this website daily, this website is genuinely
    fastidious and the viewers are actually sharing nice thoughts.

    Also visit my blog post – 구글상위노출교육

Leave a Reply