Vatnshlíð við Hvaleyrarvatn

Skrifað um July 24, 2012 · in Gróður · 83 Comments

 

Grein þessi er í vinnslu. Meðal annars er eftir að setja inn margar myndir.

 

Inngangur
Lágt grágrýtisholt er ofan Hafnafjarðar, sem engu að síður ber nafnið Ásfjall, þó að það rísi aðeins 127 m yfir sjó. Vestan undir fjallinu stóð bærinn Ás, en sunnan undir því er Hvaleyrarvatn. Suðurhlíð fjallsins upp af vatninu nefnist Vatnshlíð.

Ás var um langan aldur meðalstór bújörð og þótti allgóð, þó að engjar væru engar, meðal annars vegna sæmilegrar vetrarbeitar.

Í Jarðabók Árna Magnússonar og Páls Vídalíns (1703) er greint frá því, að jörðin hafi hrísrif í almenningum til kolagerðar og eldiviðar og í heimalandi hafi lyng verið rifið og notað að hluta til eldiviðar og til þess að fæða búpening í heyskorti.

Að sögn kunnugra manna var ætíð allmikil beit á landinu, enda bar það þess snemma ótvíræð merki.

Gróðurlendi
Á melum voru algengustu tegundir lambagras, músareyra, holurt, geldingahnappur, grasvíðir, melablóm, blásveifgras og blávingull, að ógleymdum blátoppu og gullkolli (kisukló).
Báðar síðastnefndu tegundirnar hafa menn án efa flutt inn til landsins. Gullkollur var talinn hin besta fóðurjurt, enda gæddur sömu náttúru og lúpína að hafa gerla í rótum, sem vinna köfnunarefni (nitur) úr andrúmslofti.

Á rofabörðum voru þurrir móar: Annars vegar þursaskeggsmór með öðrum grasleitum tegundum (vinglum, língresi, hærum og sefi) og ívafi af tvíkímblöðungum eins og möðrum, kornsúru og brjóstagrasi, og hins vegar lyngmór (beiti-, kræki-, sortu- og bláberjalyng) bæði með grasleitum tegundum og tvíkímblaða jurtum, sem lítið bar á vegna mikillar beitar, svo sem brennisóley, blágresi og hrútaberjaklungri, svo að fátt eitt sé nefnt. Á stöku stað óx birki, sem náði tæplega meira en í skóvarp.

 

 

Upphaf ræktunar
Um miðjan sjötta áratuginn var Vatnshlíð því vart annað en berangurslegir grágrýtismelar með einstaka, ofbeittum rofabörðum, þegar Hákon Bjarnason, skógræktarstjóri, fékk erfða­festuland þar árið 1955, sem er rétt um 8 ha að stærð. Hvergi var skjól að finna og í leysingum á vorin beljaði vatn niður hlíðina, og settu djúpar vatnsrásir sterkan svip á landið.

Vatnshlíð. Myndin er tekin 1960

Vatnshlíð. Myndin er tekin 1960

Þegar Hákon sýndi konu sinni, Guðrúnu, landið í fyrsta skipti, féllust henni hendur, leit á mann sinn og spurði: »Hvað ætlar þú að gera hér?«

 

 

Girt og byggt
Landið var girt undir haust 1955, því að allmargt fé var þá í haga. Árið 1968 var girðingin stækkuð til vesturs.

Bústaðurinn var reistur sumarið 1958 en stækkaður rúmum áratug síðar.

Lítið gróðurhús var reist 1975 norðvestur af bústaðnum og hafa þar einkum verið ræktuð jarðarber þau ár, sem það hefur fengið að standa í friði fyrir skemmdarvörgum. Sum árin hefur uppskera verið allmikil eða rúmt kílógramm á fermetra.

 

 

Gróðursetning
Fyrstu trén voru gróðursett vorið 1956, bæði á hólnum ofan við bústaðinn og austan við hann. Allar götur síðan hefur einhverju verið plantað á hverju ári. Langmest hefur verið gróðursett af sitkagreni, stafafuru, bergfuru og alaskaösp.

Að auki er hér að finna allmargar aðrar tegundir af ýmsum barr- og lauftrjám, svo og nokkrum runnum, og má nefna blágreni, hvítgreni, lindifuru, eini, hegg og blæösp sem fáein dæmi.

Allnokkur efniviður frá Alaska fór forgörðum í bruna 1962, en af plöntum þaðan, sem hér vaxa má nefna elri, laxaber, stikilsberjarunna, eitt rauðblóma rósayrki, sigurskúf og hálm­gresis-tegund.

 

Vöxtur og þrif
Fyrstu árin þurfti að bera á og reyta gras frá hverri plöntu. Þá voru líka reistar skjólgrindur á flestum börðum eða síldarnætur lagðar yfir strengdan vír. Nú er hins vegar svo komið, að flest þrífst án sérstakrar umhyggju, sem sett er niður í góðu skjóli og við frjósemi jarðvegs.

Segja má, að öll rofabörð séu nú sigin saman og gróin, en aðeins einstaka barð var »stungið niður«. Vatnsrof er algjörlega liðin tíð eftir að melarnir klæddust gróðri.

Yfirleitt hefur vöxtur verið í góðu meðallagi og oft með ágætum. Mestu skakkaföll hafa verið af manna völdum.

Þegar elstu trén voru komin nokkuð á legg var kveikt í gróðri á landinu 1962 og má segja, að allt hafi brunnið sem brunnið gat austur að girðingu. Öðru sinni var kveikt í 1972 og brunnu þá allmörg tré austan við bústaðinn.

 

Alaskalúpína
Helsta einkennisplanta í Vatnshlíð er alaskalúpína. Fyrst var sáð til hennar í melana 1957. Þegar plönturnar voru orðnar nokkuð stórar voru þær teknar upp, þeim skipt og plantað út á ný, því að skortur var þá á fræi.

Lúpína náði smám saman að þekja nær allt sem áður voru melar og hefur myndað ofan á þá þykkan jarðveg, allt að 20 cm, enda er óhemju mikið lífrænt efni, sem fellur til á hverju hausti. Rætur lúpínu leita allt að 70 cm niður í melinn.

Það hefur komið glöggt í ljós á þessu svæði, að í fyrstu vex lúpína sem ein samfelld breiða lítilla plantna. Þegar plönturnar stækka fækkar þeim en einstakar plöntur mynda allstóra hnausa og verður þá nokkurt bil á milli plantna. Mikill mosi hleypur oft í svörðinn en jafnframt taka nú aðrar tegundir að skjóta upp kolli. Þetta má víða sjá, einkum á melunum ofan við bæjarhólinn.

Talsverðu hefur verið plantað innan um lúpínuna, einkum sitkagreni, stafafuru og alaskaösp. Grenið og öspin spjara sig vel en verr hefur gengið með furuna og þarf að reyta lúpínuna frá henni, ef vel á að vera.

Á allmörgum stöðum hefur lúpínan svo nær til alveg hörfað undan, þegar skógurinn hefur vaxið upp. Gleggsta dæmið er í skógarteigunum austan við bústaðinn en þar var sáð fyrst til hennar. Þá hefur hún víða horfið og vikið fyrir blágresi og grösum.

Á fáeinum öðrum stöðum hefur lúpína verið slegin og er þar nú komið töðugefið graslendi eða hreint jurtastóð, þar sem brennisóley, hrútaberjaklungur og blágresi skarta sínu fegursta. Sjá nánar hér.

Landið séð frá mjög svipuðum sjónarhóli og fyrsta mynd. Ljósm. ÁHB.

Landið séð frá mjög svipuðum sjónarhóli og fyrsta mynd. Ljósm. ÁHB.

 

 

 

Leitarorð:

83 Responses to “Vatnshlíð við Hvaleyrarvatn”
  1. Nfgiir says:

    modafinil and caffeine – buy modafinil online order provigil

  2. Fkatwx says:

    accutane 5 mg online – accutane price in usa accutane medication price

  3. Dvpdnv says:

    can you buy amoxicilin over the counter – amoxil 250 amoxicillin price at walgreens

  4. Jgnlum says:

    order vardenafil – vardenafil generic date tania vardenafil generic

  5. Rdgrea says:

    price of ivermectin liquid – how to buy stromectol ivermectin 3mg online

  6. Pmirvs says:

    cialis discount prices online – foreign pharmacy online cialis 80

  7. Wlkbzy says:

    stromectol ebay – ivermectin uk coronavirus stromectol 3mg

  8. Hiboft says:

    lyrica generic – lyrica capsules price canadian pharmacy victoza

  9. Ompcmf says:

    cialis professional 20 mg – cialis 5 mg tablets cost cialis viagra comparison

  10. Mmsmle says:

    ivermectin 0.5 lotion india – ivermectin for humans for sale stromectol 2mg online

  11. Tmezat says:

    buy prednisone without a prescription best price – canada pharmacy prednisone prednisone us

  12. Zvpdum says:

    a modafinil prescription – modafinil dosage modafinil for sale

  13. Pfcyok says:

    buy zithromax 100mg – azithromycin tablet azithromycin 250

  14. Agefhj says:

    how to buy viagra in uk – generic viagra soft tablets viagra for sale paypal

  15. Atmycd says:

    tadalafil 2.5 mg tablets – buy cialis now canadian mail order pharmacy

  16. Bqqtmp says:

    how much does ivermectin cost – stromectol tablets for humans ivermectin 0.5 lotion

  17. Dopnwa says:

    hard rock casino online – online casino real money no deposit best slots to play online

  18. Qdjxyn says:

    erectile dysfunction pills – tom selleck and dr phil ed pill erectile dysfunction symptoms

  19. Meaadg says:

    prednisone 172 – prednisone 20 mg pills prednisone buy no prescription

  20. Qedwqv says:

    cialis 60mg online – Discount cialis no rx cialis for sale cheap

  21. Rsfguo says:

    stromectol ireland – buy stromectol nz ivermectin canada

  22. Okkjvd says:

    erectile dysfunction causes – pharmacy medications over the counter erectile dysfunction pills

  23. Siitah says:

    ventolin cost canada – gnrventolin order Albuterol

  24. Bmhfsd says:

    doxycycline pills for sale – doxycycline 100mg tablets for sale buy doxycycline online australia

  25. Wpzwmc says:

    neurontin 300 mg price – canada pharmacy levothyroxine synthroid united states

  26. Xuzfuh says:

    viagra for sale in usa – cheapest price for sildenafil 20 mg buy viagra 100mg uk

  27. Etwzkn says:

    cialis soft gel caps – tadalafil 10mg prices in india otc cialis us

  28. Ytvmpp says:

    what is generic vardenafil – vardenafil 20mg where to buy vardenafil

  29. Zqvgcu says:

    stromectol online – ivermectin human purchase stromectol online

  30. Uvwmxv says:

    generic deltasone – prednisone for sale 120 mg prednisone

  31. Moyxpw says:

    where to get accutane prescription – best accutane brand best generic accutane

  32. Oqagqe says:

    can you buy amoxicillin over the counter – generic amoxil amoxicillin without a doctor’s prescription

  33. Ytxaqx says:

    medrol 500 mg tablet – methylprednisolone cost lyrica mexico price

  34. Zvlyqa says:

    write thesis – buy essay paper college essay assistance

  35. Tdvodc says:

    generic viagra 100mg online – Levitra vs viagra can i buy generic viagra

  36. Hpfdwn says:

    can you buy cialis online in australia – otadalafil.com cheapest generic cialis 20mg

  37. Kqbqyd says:

    ivermectin 90 mg – buy stromectol price of ivermectin liquid

  38. Kiciary says:

    best doctors 2015 buy ivermectin ivermectin over the counter ivermectin rezeptfrei ivermectin 200mg

  39. Wjvngp says:

    prednisone 10 mg price – prednisone cost 10mg can i buy prednisone over the counter

  40. Hruplx says:

    lasix 240 mg – clomid no prescription furosemide coupon

  41. Abnobe says:

    Vatnshli? vi? Hvaleyrarvatn stromectol ivermectina precio ivermectin 12mg ivermektin för människor

  42. Vpwdbl says:

    ventolin price australia – ventolin price buy ventolin online

  43. Dvqjin says:

    misoprostol over the counter – cytotexr.com buy cytotec online singapore

  44. Mqtcgf says:

    doxycycline 100mg canada – purchase prednisolone prednisolone 25mg

  45. flourn says:

    side effects of ivermectin for humans do i need a prescription for ivermectin

  46. Ufiund says:

    ivermectin 0.5% – stromectol lotion stromectol 3 mg

  47. Fxpdce says:

    where to buy stromectol online – ivermectin 1% cream generic stromectol pharmacy

  48. Igqyey says:

    buy sildenafil online – sildenafil 20 mg sildenafil online usa

  49. Eabzhq says:

    tadalafil cost – buying tadalafil online safely tadalafil 40 mg

  50. Hzsgmw says:

    isotretinoin 40mg – accutane 20 mg accutane over the counter uk

  51. Aozwns says:

    affordable dissertation writing – help with my assignment academia writers

  52. Dcaebc says:

    stromectol generic – ivermectin australia ivermectin coronavirus

  53. Agspsu says:

    vardenafil pills – vardeed over the counter ed pills

  54. Qcmwoj says:

    cedric vardenafil generic – vardeed non prescription erection pills

  55. Doqxkb says:

    orlistat 60mg vs 120mg – orlistat mayo orlistat alli xenical

  56. Xetijg says:

    stromectol otc – buy ivermectin canada ivermectin ebay

  57. Mezjkb says:

    order brand name viagra online – viagra 50mg price sildenafil online prices

  58. Smealf says:

    stromectol stromectol for sale where to buy ivermectin pills for humans stromectol australia

  59. Wqsedf says:

    cialis canada rx – prices of cialis cialis free shipping

  60. Qhypqu says:

    prednisone 20mg order online – prednisone 25mg from canada cost of 10 mg prednisone

  61. Yhmkzm says:

    ivermectin 3mg tabs – ivermectin oral buy ivermectin uk

  62. Widfux says:

    cheap viagra in australia – seldenafil viagra for female for sale

  63. Lzzqjt says:

    where to buy viagra online cheap – viagra for men generic sildenafil usa

  64. Vukxzs says:

    buy cialis daily – buy cialis canada canada buy cialis online

  65. Loemehoro says:

    discount levitra coupon vardenafil hcl 20 mg tablet levitra south africa

  66. Prestoncig says:

    purchase viagra pe supreme suppliers mumbai viagra cialis combo

  67. Grywpw says:

    cheap generic cialis online – Cialis store legal online pharmacy coupon code

  68. Xxelsj says:

    ivermectin 3mg tablet – stromectol buy stromectol tab 3mg

  69. Prestoncig says:

    new healthy man viagra review supreme suppliers ordering viagra by phone

  70. Djrrmj says:

    casino real money – best casino online best online casino

Leave a Reply